Γράφει ο Μιχάλης Χουρδάκης
Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης, εκπρόσωπος Τύπου των Δημοκρατών-Προοδευτικό Κέντρο
Αν κάποιος ρωτούσε ποιο είναι το μεγαλύτερο αναξιοποίητο πλεονέκτημα της Θεσσαλονίκης, η απάντηση θα βρισκόταν αδιαμφισβήτητα στη θάλασσά της. Η πόλη είναι μία από τις ελάχιστες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που έχουν το προνόμιο να αναπτύσσονται δίπλα στη θάλασσα. Και όμως, συχνά συμπεριφερόμαστε σαν να μην το έχουμε αντιληφθεί.
Από το Καλοχώρι μέχρι το Αγγελοχώρι εκτείνεται ένα μοναδικό παράκτιο μέτωπο 40 χιλιομέτρων, στα όρια επτά Δήμων. Ένας χώρος όπου συνυπάρχουν αστικές περιοχές, λιμενικές υποδομές, ιστορικά τοπόσημα και περιοχές εξαιρετικού φυσικού κάλλους. Και όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως άθροισμα επιμέρους προβλημάτων και όχι ως ενιαίο αναπτυξιακό σύστημα. Συζητούμε ξεχωριστά για τη μαρίνα της Αρετσούς, ξεχωριστά για το Καλοχώρι, ξεχωριστά για το Παλατάκι, ξεχωριστά για τις παραλίες του Θερμαϊκού.
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.
Η θάλασσα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια. Δεν γνωρίζει Δήμους, υπηρεσίες και κατακερματισμένες αρμοδιότητες. Και όμως εμείς εξακολουθούμε να σχεδιάζουμε με βάση αυτές.
Το αποτέλεσμα είναι μία διαρκής αίσθηση εκκρεμότητας και επιβεβαιώνεται από τις πρόσφατες εξελίξεις. Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για το ενιαίο παραλιακό μέτωπο ετοιμάζεται εδώ και χρόνια και το αντίστοιχο Προεδρικό Διάταγμα παραμένει ακόμη εκκρεμές.
Τον Ιούνιο του 2025 η Μητροπολιτική Επιτροπή Θεσσαλονίκης γνωμοδότησε κατά πλειοψηφία θετικά για την επικαιροποιημένη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, μετά από τρεις τροποποιήσεις που έγιναν αναγκαίες λόγω αντιρρήσεων φορέων όπως η ΓΑΙΑΟΣΕ, το ΤΑΙΠΕΔ και τα ΕΛΠΕ. Το 2025 για δεύτερη φορά το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμαριάς καταψήφισε ομόφωνα τη Μελέτη, διαμαρτυρόμενο ότι σημαντικά τμήματα της παραλιακής ζώνης του Δήμου εξαιρούνται από τον σχεδιασμό. Το ζήτημα έφτασε μέχρι τη βουλή.
Αυτή η παθολογία δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα της απουσίας ενός ενιαίου οράματος και ενός αξιόπιστου θεσμικού φορέα που να έχει τη δύναμη, την τεχνογνωσία και τη νομιμοποίηση να το υλοποιήσει. Εμβληματικά κτίρια παραμένουν αναξιοποίητα. Χώροι με τεράστια δυναμική παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ατέρμονες διαδικασίες.
Δεν λείπουν οι ιδέες. Δεν λείπουν οι μελέτες. Αυτό που λείπει είναι μία κοινή αντίληψη για το τι θέλουμε να γίνει το παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης τις επόμενες δεκαετίες και η πολιτική βούληση να επιλυθούν οι θεσμικές συγκρούσεις που σήμερα το αποκλείουν από το μέλλον.
Χρειάζεται ένα ενιαίο σχέδιο που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία, την ποιότητα ζωής, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τον τουρισμό, τη βιώσιμη κινητικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.
Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαία τη δημιουργία μίας ενιαίας αναπτυξιακής εταιρείας του παραλιακού μετώπου, με τη συμμετοχή όλων των επτά παράκτιων Δήμων ως ισότιμων μετόχων, που δεν μπορεί να απουσιάζει από τον σχεδιασμό της δικής της ακτογραμμής -και με αποστολή τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός κοινού οράματος για ολόκληρη τη ζώνη.
Μία τέτοια πρωτοβουλία δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από το μηδέν. Η Θεσσαλονίκη διαθέτει ήδη πολύτιμη τεχνογνωσία. Η Εγνατία Οδός ΑΕ, με το εξειδικευμένο επιστημονικό και μηχανικό της δυναμικό -μηχανικοί πολλαπλών ειδικοτήτων και λοιπό υποστηρικτικό προσωπικό με αποδεδειγμένη εμπειρία σε εκπόνηση, διαχείριση και κατασκευή πολύπλοκων έργων υποδομής- βρίσκεται σήμερα σε μία καμπή: Ολοκληρώθηκε η εποπτεία του αυτοκινητοδρόμου και αναζητά νέο αντικείμενο. Αυτή είναι μία ιστορική ευκαιρία να ανακατευθυνθεί αυτή η τεχνογνωσία στη μεγαλύτερη αστική αναπλασιακή πρόκληση της Βόρειας Ελλάδας.
Το ζητούμενο δεν είναι να φτιάξουμε μία ακόμη μαρίνα ή έναν ακόμα χώρο αναψυχής. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσει η Θεσσαλονίκη μία νέα σχέση με τη θάλασσά της. Να πάψει να τη βλέπει ως το τέλος της πόλης και να αρχίσει να τη βλέπει ως την αρχή του μέλλοντός της.
Το Προεδρικό Διάταγμα φαίνεται επιτέλους στον ορίζοντα. Η στιγμή είναι τώρα και δεν χωράει νέα καθυστέρηση. Γιατί οι μεγάλες πόλεις του 21ου αιώνα δεν αναπτύσσονται γυρίζοντας την πλάτη στη θάλασσα. Αναπτύσσονται χτίζοντας γύρω από αυτήν την ταυτότητα, την οικονομία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους.
Και η Θεσσαλονίκη έχει κάθε λόγο να είναι μία από αυτές.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 21.06.2026
