Σε έναν κόσμο που τρέχει, που θορυβεί, που συχνά ξεχνά να σκύψει στο ύψος των παιδιών, μια μουσική παράσταση επιλέγει να καθίσει στο πάτωμα. Να απλώσει χαλιά. Να μοιράσει μαράκες. Να ακούσει.
Το «Όταν οι νότες ταξιδεύουν» έχει ένα πολύ παράδοξο και ταυτόχρονα εντυπωσιακό στοιχείο, που δεν είναι τα τραγούδια και τα παιχνίδια, ούτε η διαδραστικότητα, αλλά το κοινό του.
Ανάμεσα στους θεατές βρίσκονται μωρά τριών μηνών. Στην αγκαλιά των γονιών τους. Με μάτια ορθάνοιχτα. Με πόδια που κουνιούνται στον ρυθμό. Με μια σοβαρότητα σχεδόν τελετουργική, σαν να συμμετέχουν σε κάτι πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι δείχνει η ηλικία τους.
Πρόκειται για ένα μουσικό live για παιδιά από 0 έως 6 ετών, που παρουσιάζεται από την Blackbird Theatre Company και φέρει την υπογραφή της Ανθής Ιωαννίδου.
Από μια προσωπική ανάγκη σε συλλογική εμπειρία
«Ξεκίνησε όταν έγινα μητέρα», λέει στο emakedonia η ίδια.
«Τραγουδούσαμε συνέχεια παιδικά τραγούδια και λέγαμε με τους φίλους: πώς θα ήταν μια συναυλία αφιερωμένη αποκλειστικά στα παιδιά; Να ακούν ζωντανά αυτά που αγαπούν;»
Αυτή η απλή σκέψη μετατράπηκε σταδιακά, σε μια παράσταση που εδώ και τρία χρόνια εξελίσσεται και ωριμάζει.
Στη σκηνή βρίσκονται δύο μουσικοί–θεατροπαιδαγωγοί, η Σοφία Φραγγή και η Χριστιάνα Παπακώστα. Εκείνες είναι η καρδιά της παράστασης, αφού παίζουν, τραγουδούν, αφηγούνται, συντονίζουν, παρατηρούν τα παιδιά και προσαρμόζουν τον ρυθμό τους σε πραγματικό χρόνο.
«Στην αρχή παρουσιάζουν τα όργανα», εξηγεί η Ανθή.
«Κιθάρα, μπεντίρ, μαράκες, ντέφι, αρμόνιο. Θέλουμε να γίνουν όλοι μέτοχοι της συναυλίας».
Σε αρκετές παραστάσεις, μάλιστα, τα παιδιά κρατούν και τα ίδια μικρά κρουστά. Δεν παρακολουθούν απλώς, συμμετέχουν.
Η σκηνή ως κοινός χώρος
Στον χώρο του Artbox Φαργκάνη, η παράσταση καταργεί τα συνηθισμένα όρια σκηνής και πλατείας.
«Ανεβαίνουν όλοι πάνω», λέει η Ανθή.
«Έχουμε χαλιά, μαξιλάρια. Γονείς και παιδιά κάθονται μαζί μας. Γινόμαστε μια αγκαλιά».
Το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο πάρτι στο σαλόνι παρά «παράσταση» με τη στενή έννοια. Οι γονείς τραγουδούν, τα παιδιά χορεύουν, κάποια μωρά απλώς παρατηρούν, αλλά όλα είναι μέσα στο ίδιο πλαίσιο.
Μικρές ιστορίες για μικρές ηλικίες
Ανάμεσα στα τραγούδια παρεμβάλλονται σύντομα αφηγηματικά κομμάτια.
«Πριν από κάθε τραγούδι, λέμε δυο λόγια», εξηγεί.
«Τι θα ακούσουμε, τι μπορούμε να φανταστούμε. Αυτές οι ηλικίες θέλουν κάτι σύντομο, αλλιώς αποσυντονίζονται», προσθέτει .
Έτσι, η μουσική συνδέεται με εικόνες και ιστορίες: βουνά που θέλουν να πάνε στη θάλασσα, πατάτες που γίνονται ήρωες, παγωτατζήδες, παζάρια.
Το ρεπερτόριο κινείται από παραδοσιακά τραγούδια μέχρι σύγχρονες διασκευές, όλα γνώριμα στους γονείς και ελκυστικά στα παιδιά.
Τα βρέφη και η πρώτη τους «συναυλία»
Ίσως το πιο ιδιαίτερο στοιχείο της παράστασης είναι η σχέση της με τα πολύ μικρά παιδιά.
«Έχουν έρθει μωρά τριών μηνών, μόλις μετά το εμβόλιο», λέει.
«Είναι απίστευτο πώς αντιδρούν. Δεν κλαίνε. Κουνάνε χεράκια, ποδαράκια, ακολουθούν τον ρυθμό».
Ο ήχος, τα φώτα, τα όργανα δημιουργούν ένα περιβάλλον που λειτουργεί περισσότερο ως αισθητηριακή εμπειρία παρά ως «θέαμα».
Γι’ αυτό και η ώρα είναι προσεκτικά επιλεγμένη, αφού παίζουμε στις 10.30 το πρωί, όταν τα παιδιά είναι ξεκούραστα.
Χωρίς φίλτρα, χωρίς ρόλους
Για την Ανθή, το πιο συγκινητικό στοιχείο παραμένει η ειλικρίνεια των παιδιών.
«Αν τους αρέσει κάτι, θα σηκωθούν να χορέψουν. Αν όχι, θα το δείξουν. Δεν υπάρχει φίλτρο».
Αυτή η αμεσότητα δημιουργεί και μια ιδιαίτερη εγγύτητα.
«Σε πενήντα λεπτά γινόμαστε όλοι μια παρέα. Αγγίζουν τα όργανα, μιλάνε μεταξύ τους, κάνουν φίλους. Δεν το λέω ως σχήμα λόγου».
Ακόμα και οι γονείς, συχνά πιο συγκρατημένοι, χαλαρώνουν σταδιακά και ανεβαίνουν στη σκηνή. Δεν είναι εύκολο να ανεβάσεις εκεί έναν ενήλικα.
«Πολλές φορές αγχώνονται χωρίς λόγο. Δεν υπάρχουν κανόνες εδώ. Είναι μια γιορτή».
Σε διαρκή διάλογο με το κοινό
Η ίδια παρακολουθεί όλες τις παραστάσεις.
«Θέλω πάντα να ακούω τι ένιωσαν κυρίως οι γονείς. Είναι κάτι νέο στον χώρο. Το να ανεβάζεις έναν ενήλικο στη σκηνή μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά τελικά λειτουργεί».
Όπως παρατηρεί, οι νέοι γονείς αναζητούν εμπειρίες και όχι απλώς «παιδική ψυχαγωγία». Θέλουν χρόνο κοινό, ουσιαστικό, χωρίς οθόνες και βιασύνη.
Ένα άκουσμα που μένει
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θυμούνται πότε άκουσαν για πρώτη φορά ζωντανή μουσική. Τα παιδιά που περνούν από το «Όταν οι νότες ταξιδεύουν» ίσως το θυμούνται, όχι ως εικόνα, αλλά ως αίσθηση, ρυθμό στο σώμα, φως στα μάτια, φωνή δίπλα τους.
Και ίσως, χρόνια μετά, χωρίς να ξέρουν γιατί, να αναζητούν ξανά αυτή τη στιγμή: τότε που η μουσική δεν ήταν παράσταση, αλλά κοινός χώρος.
Πληροφορίες
Χώρος: Artbox Φαργκάνη, Αγίου Παντελεήμονος 10
Σάββατα Φεβρουαρίου
Ώρα: 10:30 π.μ.
Διάρκεια: 50΄
Προπώληση: more.com