Το σχέδιο των 5 δισ. για φθηνότερο ρεύμα 30% - Παρεμβάσεις σε έξι μέτωπα

Το σχεδιασμό της κυβέρνησης για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% ως το 2029 (για να επανέλθει η λιανική τιμή ρεύματος στα επίπεδα του 2019) ξεδίπλωσε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις που θα υλοποιηθούν μετά τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή ΔΕΘ.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, παρουσίασε ένα πλέγμα δράσεων σε έξι μέτωπα, από τις ΑΠΕ και την αποθήκευση έως τα δίκτυα, την εξοικονόμηση, την αυτοπαραγωγή και την ευελιξία στην κατανάλωση, επιδιώκοντας η εφαρμογή τους να ανακουφίσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το «καυτό» ενεργειακό κόστος με τη μέση λιανική τιμή για τα νοικοκυριά παραμένει περίπου 50% υψηλότερη σε σχέση με το 2019.

Κυριακή 06 Σεπ 2026, 08:00

90ή ΔΕΘ: Θετικός ο «κουμπαράς» των 2,2 δισ., έλειψε το πειστικό αναπτυξιακό αφήγημα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η πιο άμεση παρέμβαση που θα νιώσουν οι πολίτες έχει να κάνει με τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας που θα περικοπούν στο μισό από τις αρχές του 2027. Όπως τόνισε κ. Παπασταύρου δεν πρόκειται για ένα επιδοματικό σχέδιο που θα διαρκέσει έναν χειμώνα, αλλά για ένα ολιστικό σχέδιο μόνιμων αλλαγών που έχει στόχο να μειώσει το κόστος ενέργειας μέσα από τις επενδύσεις σε δίκτυα, την αύξηση της αποθήκευσης ενέργειας, τη διεύρυνση των ΑΠΕ, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο και τα προγράμματα εξοικονόμησης που αγγίζουν εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά.

Το σχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις τόσο στο κόστος της ηλεκτροπαραγωγής όσο και στις επιβαρύνσεις που διαμορφώνουν την τελική τιμή του ρεύματος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Το κυβερνητικό πλάνο στηρίζεται σε έξι πυλώνες:

• Συνέχιση των επενδύσεων στις ΑΠΕ, με νέο χωροταξικό σχεδιασμό.
• Επίσπευση της αποθήκευσης ενέργειας, με 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και 200 εκατ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής.
• Δημιουργία μηχανισμών, με ενίσχυση από ευρωπαϊκά κονδύλια, για μικρές ΑΠΕ που προορίζονται για ίδια χρήση.
• Μείωση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, σε συνδυασμό με μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανάλωση.
• Συνέχιση των επενδύσεων στην εξοικονόμηση ενέργειας για νοικοκυριά και δημόσια κτίρια.
• Νέο πλαίσιο για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ΟΤΑ, ώστε να μπορούν να παράγουν και να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια.

Η χρηματοδότηση

Επίσης ο κ. Παπασταύρου, ανέφερε πώς υπάρχουν μπροστά τρία σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 5 δισ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο αφορά δράσεις όπως το “Εξοικονομώ”, την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και το επίδομα θέρμανσης, το Ταμείο για τα Νησιά, που αφορά μεταξύ άλλων διασυνδέσεις, ΑΠΕ και αποθήκευση, καθώς και τη Ρήτρα Διαφυγής.

Ο κ. Τσάφος αναφέρθηκε στις ενεργειακές διασυνδέσεις των νησιών, χαρακτηρίζοντάς τες πολυετές εγχείρημα συνολικού κόστους περίπου 7 δισ. ευρώ. Η Κρήτη και οι Κυκλάδες έχουν ήδη διασυνδεθεί, ενώ τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο βρίσκονται σε φάση υλοποίησης.

Ειδική μνεία έγινε και στο ζήτημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενώ σημείωσε ότι στην αγορά εντείνεται ο ανταγωνισμός και καταγράφεται σταδιακή μετατόπιση των καταναλωτών προς τα σταθερά, μπλε τιμολόγια.

Παρά τη βελτίωση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στη χονδρική αγορά, το κόστος που φτάνει τελικά στον καταναλωτή εξακολουθεί να διαμορφώνεται από πολλές διαφορετικές συνιστώσες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΕΝ.

Στη μέση τιμή των 237,8 ευρώ/MWh για το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσίασε το ΥΠΕΝ, συνυπολογίζονται πέραν της χονδρικής το κόστος ευστάθειας του συστήματος, οι χρεώσεις ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, οι τεχνικές και μη τεχνικές απώλειες του δικτύου, το ΕΤΜΕΑΡ, οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, το κόστος προμήθειας και οι φόροι.

Από καθαρές εισαγωγέας, καθαρός εξαγωγέας ρεύματος η Ελλάδα

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μεταβολή της θέσης της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΕΝ, η χώρα έγινε το 2024 καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας για πρώτη φορά από το 2000, ανατρέποντας μια μακρά περίοδο κατά την οποία το ισοζύγιο των διασυνδέσεων ήταν σταθερά εισαγωγικό.

Η μεταστροφή πατά γκάζια. Οι καθαρές εξαγωγές διαμορφώθηκαν στις 0,3 TWh το 2024, αυξήθηκαν στις 3 TWh το 2025, ενώ μόνο έως τον Ιούλιο του 2026 έχουν φτάσει τις 5,5 TWh. Πρόκειται, όπως επισήμανε ο υπουργός, για επίδοση σχεδόν διπλάσια από εκείνη ολόκληρου του προηγούμενου έτους.

Το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας στην ηλεκτρική ενέργεια, το οποίο παρέμενε ελλειμματικό επί σειρά ετών, πέρασε σε πλεόνασμα 22 εκατ. ευρώ το 2024, ενισχύθηκε στα 262 εκατ. ευρώ το 2025 και ανήλθε ήδη στα 438 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Σε σύγκριση με το έλλειμμα των 575 εκατ. ευρώ το 2023, η μεταβολή ξεπερνά πλέον το 1 δισ. ευρώ.

Κατά τον κ. Παπασταύρου, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη της αυξημένης ανταγωνιστικότητας του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος και συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Γερά στο παιχνίδι μπαίνει η αποθήκευση

Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι οι υψηλότερες τιμές στη χονδρική αγορά εμφανίζονται κυρίως τις ώρες κατά τις οποίες δεν υπάρχει ηλιοφάνεια. Τότε μειώνεται απότομα η παραγωγή των φωτοβολταϊκών και το σύστημα αναγκάζεται να στραφεί περισσότερο σε ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου.

Η ανάπτυξη περισσότερων συστημάτων αποθήκευσης μπορεί να μεταφέρει μέρος της φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται τις ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ προς τις απογευματινές και βραδινές ώρες. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, μπορούν να περιοριστούν σημαντικά οι απογευματινές αιχμές των τιμών αλλά και η ανάγκη καύσης ακριβού φυσικού αερίου.

Στο πλαίσιο αυτό, για την επιτάχυνση της αποθήκευσης προβλέπονται 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και επιπλέον 200 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής, ενώ σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε ο υπουργός η εγκατεστημένη αποθήκευση αναμένεται να φτάσει περίπου το 1 GW έως το τέλος του 2026 και τα 5 GW το 2030.

Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι και μπαταρίες σε πολυκατοικίες

Το ΥΠΕΝ επιδιώκει να τρέξει και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση, η οποία έχει ήδη ξεπεράσει τα 1,1 GW, κυρίως από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.

Το νέο πλαίσιο θα απλοποιεί το net billing και θα δίνει τη δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης χωρίς έγχυση στο δίκτυο, συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε πολυκατοικίες, παραγωγής μέσω τρίτου προσώπου, αλλά και εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι έως 800 Watt, με ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας.