165 ήταν οι τραυματίες στις διαδηλώσεις για την αποτροπή του απαγχονισμού των Καραολή-Δημητρίου

355 οδοί στην Κύπρο και στην Ελλάδα φέρουν την επωνυμία Καραολή-Δημητρίου

19 56

Κλείνουν σήμερα εβδομήντα χρόνια από τη στιγμή που απαγχονίστηκαν οι Κύπριοι αγωνιστές, μέλη της ΕΟΚΑ, Μιχαλάκης Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου. Η ίδρυση της οργάνωσης, με σκοπό την απελευθέρωση της Κύπρου από την αγγλική κατοχή είχε προηγηθεί σχεδόν κατά έναν χρόνο. Ο αγώνας της είχε για στόχο την ένωση του νησιού με τη μητέρα Ελλάδα και σύντομα εντάχθηκαν στις τάξεις της εκατοντάδες νέοι. Οι Εγγλέζοι αντιδρούσαν σθεναρά στις διεκδικήσεις της ΕΟΚΑ και ευθύς εξαρχής τιμωρούσαν με τον σκληρότερο τρόπο και με σκληρά βασανιστήρια όσους συνελάμβαναν για δολιοφθορές ή για παράνομη δράση. Δύο από αυτούς ήταν οι Καραολής και Δημητρίου. Ο πρώτος είχε αναλάβει την εκτέλεση του προδότη αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή. Η απόπειρα πέτυχε, ο αστυνομικός έπεσε νεκρός, από τη σφαίρα του συνεργού του Ανδρέα Παναγιώτου, ο οποίος όμως διέφυγε. Ο 23χρονος Καραολής συνελήφθη, ενώ πήγαινε να ενωθεί με τις δυνάμεις του Γρηγόρη Αυξεντίου, οι οποίες δρούσαν στο όρος Τρόοδος. Καταδικάστηκε σε θάνατο στις 28 Οκτωβρίου του 1955.

Ο Ανδρέας Δημητρίου ήταν μόλις 21 ετών και ένα από τα πλέον δραστήρια μέλη της οργάνωσης όταν συνελήφθη. Αυτός κατηγορήθηκε για απόπειρα δολοφονίας ενός πράκτορα της Ιντέλιτζενς σέρβις, του Σίντνεϊ Τέιλορ, στην Αμμόχωστο. Καταδικάστηκε και αυτός σε θάνατο, έναν μήνα μετά τον Καραολή, με συνοπτικές διαδικασίες. Μετά την καταδίκη του είπε «λυπάμαι που δεν θα δω την Κύπρο μας ελεύθερη. Όμως δεν με φοβίζει ο θάνατος, γιατί η ζωή μέσα στη σκλαβιά είναι περιττή». Και οι δύο αρνήθηκαν να ζητήσουν χάρη, ενώ όλες οι αιτήσεις χάριτος από διάφορους φορείς, ακόμα και την Εκκλησία και την κυβέρνηση Καραμανλή, απορρίφθηκαν από τον Άγγλο διοικητή του νησιού τον Χάρντιγκ -«σκληρός», όνομα και πράμα.

Οι δυο τους συναντήθηκαν για πρώτη φορά στη φυλακή. Το προηγούμενο βράδυ τραγουδούν όλοι οι συγκρατούμενοί τους τον εθνικό ύμνο. Βάδισαν μαζί στην κρεμάλα, ενώ ο Μιχαλάκης Καραολής έλεγε: «Εμένα δεν πρέπει να με λυπάστε, γιατί εγώ δεν βρίσκω λόγο να με κλαίω». Στην επόμενη φάση είναι ο Δημητρίου που αντικρίζει την κρεμάλα. «Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν μόνο να ζουν. Ξέρουν και πώς να πεθαίνουν», ξεστόμισε. Ετάφησαν, όπως και οι υπόλοιποι εκτελεσθέντες οι οποίοι ακολούθησαν στα «Φυλακισμένα μνήματα» (στο εσωτερικό των φυλακών), σήμερα τόπος προσκυνήματος.