Αλεξάνδρεια: Ένα ταξίδι στην αιώνια πόλη

Η λογοτεχνική διαδρομή του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη δεν μετριέται μόνη με τις δικές του σελίδες, αλλά και με τις γέφυρες που χτίζει συστηματικά ανάμεσα σε διαφορετικούς δημιουργούς, τόπους και εποχές. Με σπουδές Παιδαγωγικής και Θεολογίας, μεταπτυχιακές περγαμηνές στην Αγγλία, μετεκπαίδευση στο Μόναχο και μια μακρά θητεία στα θρανία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, κατάφερε να μπολιάσει τη διδασκαλία με την πεζογραφία, την ιστορική έρευνα και την επιμέλεια εκδόσεων.

Δραστήριος, χωρίς θόρυβο, με ορμητήριο τα τελευταία 24 χρόνια το Μενίδι Αιτωλοακαρνανίας και πεδίο δράσης την Άρτα, παρακολουθεί αδιάλειπτα τη σύγχρονη ελληνική γραμματεία. Η κυκλοφορία του νέου του συλλογικού τόμου «Αλεξάνδρεια: της μνήμης και του μύθου» (Ελληνοεκδοτική) έρχεται να προστεθεί στη σειρά χαρτογράφησης εμβληματικών τόπων του ελληνισμού («Γενέθλια Πόλη», «Σμύρνη», «Κύπρος», «Κωνσταντινούπολη»).

Τετάρτη 19 Αυγ 2026, 07:00

Μηνάς Βιντιάδης: «Η μουσική και οι λέξεις είναι το ανάχωμά μας απέναντι στην εικονική πραγματικότητα»

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η γοητεία μιας πόλης – σύμβολο και η συλλογική μνήμη

Η Αλεξάνδρεια υπήρξε το μεγαλύτερο κέντρο του ελληνιστικού κόσμου, διαδραματίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο ως γέφυρα εμπορίου και πολιτισμού. «Η διάθεσή μου να ιχνηλατίσω όσα ορίζουν τη συλλογική μας μνήμη, δηλαδή τους τόπους όπου άνθισε ο ελληνισμός, με οδήγησε στη δημιουργία αυτού του βιβλίου», εξηγεί στη «ΜτΚ» ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης. «Τα διηγήματα της συλλογής μεταδίδουν στους νεότερους το άρωμα μιας πόλης, που εξακολουθεί να μας γοητεύει με το μυστήριό της», προσθέτει.

Όπως υπογραμμίζει ο ανθολόγος στη διατήρηση του μύθου της πόλης συνέβαλαν ο Μέγας Αλέξανδρος και οι Πτολεμαίοι με σημαντικότερη την Κλεοπάτρα δημιουργώντας ένα ξεχωριστό χαρμάνι ελληνιστικού πνεύματος. «Σήμερα, παρότι πληθυσμιακά αποδεκατισμένο, το ελληνικό στοιχείο διατηρεί διακριτή παρουσία μέσω του Πατριαρχείου, των σχολείων και των πολιτιστικών κέντρων, ενώ διασχίζοντας το ιστορικό κέντρο συναντάς μισοσβησμένο το όνομα κάποιου Έλληνα σε ταμπέλες τυπογραφείων ή εστιατορίων», τονίζει ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης.

Στον τόμο περιλαμβάνονται πρωτότυπα, ανέκδοτα κείμενα από περισσότερους από 30 συγγραφείς που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την πόλη. «Στις σελίδες του βιβλίου η Αλεξάνδρεια αποκαλύπτεται ως η πόλη των γραμμάτων όπου οι Έλληνες μεγαλούργησαν. Πότε η μνήμη πυροδοτεί την αφήγηση και πότε η έμπνευση καλύπτει τα κενά», αναφέρει.

Ανάμεσα στους δημιουργούς η Άλκηστις Πρωτοψάλτη αφηγείται μια τρυφερή ιστορία για μια κούκλα που πήρε μαζί της φεύγοντας μικρή από την Αλεξάνδρεια, ο Νίκος Ξυδάκης καταγράφει τις μέρες του επαναπατρισμού, ο Θωμάς Κοροβίνης περιηγείται με στίχους τραγουδιών και αναφορές στην Ουμ Καλσούμ, ενώ η Τζαίνη Κατσαρή – Βαφειάδη αναδεικνύει τη σύνδεσης της πόλης με τη Θράκη μέσω του Νέστορα Τσανακλή.

Παράλληλα, η σκιά του Καβάφη παραμένει καταλυτική. «Ο ποιητής είναι παγκόσμιος γιατί η ποίησή του μίλησε για τα ανθρώπινα πέρα από εποχές», σημειώνει ο ανθολόγος. Στο δικό του διήγημα επιχειρεί μια λογοτεχνική μυθοπλασία: συνδέει τον Καβάφη με τον μαθηματικό Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή, ο οποίος εργάστηκε στα έργα του φράγματος του Ασουάν, μπλέκοντας την ιστορία με τη μυθοπλασία.

Τα μαθήματα των θρανίων και η συγγραφική κατάθεση

Πέρα από την επιμέλεια, η πορεία του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη σφραγίστηκε από την τριαντακονταετή θητεία του στην εκπαίδευση. Ο ίδιος ομολογεί πως το όνειρό του ήταν πάντα να γίνει δάσκαλος. «Από τα παιδιά έμαθα να είμαι απλός, προσιτός, να συγχωρώ και να παλεύω να γίνω καλύτερος. Από τους μαθητές μου εμπνεύστηκα και το πρώτο μου μυθιστόρημα για έναν δάσκαλο που μαθαίνει στα παιδιά να διαβάζουν, να ζωγραφίζουν, να κάνουν θέατρο και μαθητική εφημερίδα».

Η είσοδός του στη λογοτεχνία ξεκίνησε στα 27 του με ποίηση και ζωγραφική, ενώ στα 30 πέρασε στην πεζογραφία. Μετά από παρότρυνση της Ζωρζ Σαρή εξέδωσε το 1999 το βιβλίο «Η παράταση». Έκτοτε, η γραφή αποτελεί τον χώρο όπου αποκαλύπτεται ο πραγματικός του εαυτός: «Είναι μαγική η διαδικασία να γεμίζουν οι άδειες σελίδες με διηγήματα στα οποία βάζω την ψυχή μου. Η συγγραφή αποκαλύπτει τον εσωτερικό μας κόσμο», λέει. Ανάμεσα στα έργα του ξεχωρίζουν η μυθιστορηματική βιογραφία του Καραθεοδωρή, η έρευνα για τους Έλληνες κρατούμενους στο Νταχάου και η πεζογραφική τριλογία του για την Άρτα.

Η ματιά από την περιφέρεια και οι συμβουλές στους νέους

Ζώντας μόνιμα στην περιφέρεια τα τελευταία 24 χρόνια, θεωρεί ότι η απόσταση από την Αθήνα δεν αποτελεί πλέον μειονέκτημα. «Με το διαδίκτυο και τη συνέπεια η απόσταση εκμηδενίζεται. Η επαρχία σου δίνει το πλεονέκτημα να βλέπεις τα πράγματα από απόσταση και με καθαρή ματιά, ενώ οι εικόνες της φύσης μετουσιώνονται σε συγγραφικές ιδέες».

Συμβουλεύει τους νέους δημιουργούς να εξασκούν την υπομονή: «Όπως μου έλεγε η Διδώ Σωτηρίου για να γράψεις πρέπει να έχεις κάτι που να σε καίει! Να διαβάζουν, να σχεδιάζουν το βιβλίο τους με πλάνο και να μην κυνηγούν την εύκολη επιτυχία. Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός!».

Τέλος, αν καλούσε τρεις συγγραφείς σε ένα υποθετικό τραπέζι αυτοί θα ήταν ο Μ. Καραγάτζης για τον τρόπο με τον οποίο επέλεγε τα θέματά του, ο Γιώργος Θεοτοκάς για το πέρασμά του από την Κωνσταντινούπολη στην Αθήνα και ο Νότης Περγιάλης για τη γλυκιά φωνή του στα «Κόκκινα Φανάρια».

Στην έκδοση συμμετέχουν οι: Ε. Αθανασίου, Κ. Ακρίβος, Δ. Βαρβαρήγος, Μ. Βιντιάδης, Ε. – Ε. Γκιάλη, Κ. Δαμάτης, Δ. Δασκαλόπουλος, Β. Ηλιόπουλος, Ε. Ιντζέμπελης, Κ. Καριζώνη, Ξ. – Τ. Κατσαρή – Βαφειάδη, Γ. Κιντάπογλου, Ν. Κόλμαν, Θ. Κοροβίνης, Π. Κουμούτσης, Ν. Λυμπέρης, Π. Μπανά, Α. – Ι. Μπάσης, Κ. Μπούρας, Μ. Ντότσικα, Ν. Ξυδάκης, Χ. Παπαδόπουλος, Μ. Πετροπούλου, Α. Πρωτοψάλτη, Α. Σκιαθάς, Π. Στράντζαλης, Λ. Τότσκα, Γ. Τσακάλου, Χ. Φάντη, Φ. Φιλίππου, Η. Φραγκάκης, Γ. Χαλιακόπουλος, Α. Χαριάτης.