ΔΕΘ(α) χάσει εύκολα τον πόλεμο η ακρίβεια - Οι ανατιμήσεις σφίγγουν τη θηλιά στα νοικοκυριά

Mία ακόμα Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης ανοίγει σήμερα τις πύλες της, νέες ανακοινώσεις για μέτρα στήριξης του επιχειρείν και της μεσαίας τάξης αναμένονται, η ακρίβεια όμως παραμένει ο ελέφαντας στο δωμάτιο της ελληνικής οικονομίας.

Τρίτη 01 Σεπ 2026, 07:00

ΔΕΘ: Οι εννέα πρωθυπουργοί της μεταπολίτευσης που έκοψαν την κορδέλα

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στο πλαίσιο αυτό, πριν ακόμα σβήσει το μελάνι της αναμφίβολα θετικής εθνικής συμφωνίας κυβέρνησης – σούπερ μάρκετ – βιομηχανίας για τη μείωση τιμών (κατά μέσο όρο 9,5%) σε πάνω από 1.700 είδη πρώτης ανάγκης, τα στοιχεία της Eurostat προσγείωσαν την όποια διάχυτη αισιοδοξία…

Υπό αυτό το πρίσμα, άνοδο κατά 3,7% κατέγραψε τον Αύγουστο ο πληθωρισμός. Τα στοιχεία δείχνουν νέο «γκάζι» στην πορεία του δείκτη και μάλιστα πολύ πιο μεγάλη από αυτή που καταγράφεται στην Ευρωζώνη: Αυξήθηκε στο 3,7% από 2,7% τον Ιούλιο στην Ελλάδα και στο 3,3% από 2,9% τον Ιούλιο στην Ευρωζώνη.

Η άνοδος των τιμών στην Ελλάδα τον Αύγουστο είναι η έβδομη ταχύτερη στην Ευρωζώνη. Τροφοδοτήθηκε από τις πιέσεις στην ενέργεια αλλά και από την έκτη πιο υψηλή άνοδο στις τιμές των υπηρεσιών (πχ εστίαση) την ώρα που τα τρόφιμα στέλνουν σημάδια αισιοδοξίας με άνοδο μόνο 0,2% ενώ κατεγράφη μάλιστα και μείωση τιμών στα επεξεργασμένα τρόφιμα (-0,2%). Και τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ για τον Αύγουστο συνηγορούν στη συγκράτηση τιμών στα τρόφιμα με τον πληθωρισμό σε οριακό αλλά αρνητικό έδαφος.

Μένει να φανεί πως θα επιδράσει η πρωτοβουλία μείωσης τιμών στον πληθωρισμό Σεπτεμβρίου αν και η ακρίβεια έχει πολλά κεφάλια όπως έχει αποδειχθεί πολλάκις ενώ ακόμα κι αν κοπεί ένα, όπως τα τρόφιμα, ξεπηδούν διαρκώς καινούργια σε μία διαρκή μάχη χαρακωμάτων.

Σε κάθε περίπτωση, η πραγματική εικόνα αποκαλύπτεται καλύτερα όταν οι τιμές συνδυαστούν με τα εισοδήματα καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ προσαρμοσμένο για τις διαφορές τιμών (τι μπορείς να αγοράσεις με δεδομένο το εισόδημα που έχεις), στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2025.

Παράλληλα, το 27,5% του πληθυσμού βρισκόταν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία. Έναν χρόνο νωρίτερα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 26,9%.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι το 66,8% των Ελλήνων δήλωνε το 2024 ότι αισθάνεται φτωχό, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σχεδόν τετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 17,4%, ενώ σε πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ περίπου 68% των νοικοκυριών δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, έναντι 19% στην ΕΕ. Τα στοιχεία φανερώνουν δεν πρόκειται απλώς για ένα πρόβλημα μερικών ακριβών προϊόντων στο ράφι αλλά για μία κατάσταση που παγιώνεται με την συμφωνία μείωσης τιμών να είναι αμφίβολο κατά πόσο θα αλλάξει αυτή την πραγματικότητα.

Η πίεση φαίνεται και στον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται ο οικογενειακός προϋπολογισμός. Σύμφωνα με την τελευταία Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ, ένα μέσο νοικοκυριό δαπανούσε ήδη περίπου 1.725 ευρώ τον μήνα, 3,6% περισσότερα από έναν χρόνο πριν. Τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά απορροφούσαν το 20,7% των δαπανών, η στέγαση 14,4% και οι μεταφορές 13,3%.

Για το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών η κατάσταση είναι πολύ πιο ασφυκτική, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι μόνο τρόφιμα και στέγαση απορροφούν το 55,9% του συνολικού προϋπολογισμού.

Η ιερή αγελάδα των έμμεσων φόρων

Η στρατηγική της κυβέρνησης βασίζεται περισσότερο στους ελέγχους, στις συμφωνίες με την αγορά, στις επιμέρους μειώσεις τιμών και σε στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις.

Η επιλογή αυτή προκαλεί και τις περισσότερες ενστάσεις στην αγορά. Διότι η συγκράτηση των τιμών μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στις επιχειρήσεις μέσω μιας εθελοντικής συμφωνίας ενώ το κράτος διατηρεί αμετάβλητο το δικό του μερίδιο στην τελική τιμή μέσω της φορολογίας. Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή ο πληθωρισμός λειτουργεί τα τελευταία χρόνια και ως μια μορφή «ενίσχυσης» των φορολογικών εσόδων. Ο ΦΠΑ επιβάλλεται επί της αξίας, επομένως όσο αυξάνεται η τελική τιμή τόσο αυξάνεται, υπό τις ίδιες συνθήκες, και το ποσό που καταλήγει στο δημόσιο.

Σκιάζει τα θετικά επιτεύγματα η άνοδος των τιμών

Η κυβέρνηση μπορεί βάσιμα να επικαλεστεί τη μείωση της ανεργίας, την ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση των επενδύσεων και τη σημαντική βελτίωση των δημόσιων οικονομικών. Το πρόβλημα είναι ότι οι θετικοί αυτοί δείκτες δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί σε αντίστοιχη βελτίωση της καθημερινότητας για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Αν και η κυβέρνηση προβάλει το ρυθμό ανάπτυξης, τη μείωση του χρέους και τις θετικές επιδόσεις των οικονομικών δεικτών, οι καταναλωτές βλέπουν διαρκώς τα έξοδα να «απογειώνονται» στο σούπερ μάρκετ, στην αντλία, στο ενοίκιο με ποσό απομένει στον λογαριασμό να αρκεί με το ζόρι για να βγει ο μήνας. Οι ανατιμήσεις μπορεί να χάνουν μάχες αλλά στο τέλος κερδίζουν τον πόλεμο.

Κάπως έτσι, η ακρίβεια μετατρέπεται σε ένα από τα δυσκολότερα στοιχήματα της τελευταίας ΔΕΘ πριν από τις εκλογές του 2027 με πολίτες και επιχειρείν να μην περιμένουν θεαματική ανατροπή ούτε και μετά τις σημερινές ανακοινώσεις…

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 5 - 6 Σεπτεμβρίου 2026