Ένα αξέχαστο Παγκόσμιο Κύπελλο

Ο ιστορικός

Οι αξιωματούχοι της FIFA δεν προσκλήθηκαν στην τελετή έναρξης, στο νέο στάδιο Μαρακανά. Ο Ριμέ εξηγεί στα απομνημονεύματά του πως για τις Αρχές του Ρίο «το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι αυστηρά βραζιλιάνικη υπόθεση. Το στάδιο, με χωρητικότητα 200.000 θεατών, ήταν τόσο ασφυκτικά γεμάτο για τα παιχνίδια, που ακόμα και οι VIP αναγκάστηκαν να προσπαθήσουν αρκετά, για να φτάσουν στις θέσεις τους. Ο πρόεδρος της FIFA Ζιλ Ριμέ έμαθε πως ο αρχιεπίσκοπος του Ρίο παγιδεύτηκε μέσα στο πλήθος και για να απελευθερωθεί έπρεπε να γρονθοκοπήσει τους διπλανούς του.

Η διοργάνωση του 1950 δεν είχε επίσημο τελικό, παρά μόνον μία δεύτερη φάση ομίλων. Αλλά ο de facto τελικός ήταν το καταληκτικό παιχνίδι, ανάμεσα στη Βραζιλία και στην Ουρουγουάη. Η ισοπαλία αρκούσε στους Βραζιλιάνους, για να στεφθούν παγκόσμιοι πρωταθλητές και οι εορτασμοί του θριάμβου είχαν ήδη προετοιμαστεί. Με τον εθνικό ύμνο να ακούγεται, οι Βραζιλιάνοι παίκτες θα έφταναν στο μέσο του γηπέδου, περνώντας μέσα από το τιμητικό άγημα, για να λάβουν το «κύπελλο Ριμέ». Με το παιχνίδι στο 1-1, με γκολ των Βραζιλιάνων στο 47’ και ισοφάριση των Ουρουγουανών στο 66’, με τον Βαρέλα, και ενώ απέμεναν κάπου δέκα λεπτά για τη λήξη του, ο Ριμέ κατέβηκε με το τρόπαιο από τα ενδότερα του Μαρακανά στη γραμμή του πλαγίου, έτοιμος να βγάλει τον συγχαρητήριο λόγο του για τους διοργανωτές. Με το που βγήκε από τη φυσούνα, το πλήθος είχε σωπάσει. Όσο εκείνος πλησίαζε, η Ουρουγουάη είχε σκοράρει το νικητήριο τέρμα, με τον Πέπε Σκιαφίνο, μετά από ολέθριο λάθος του τερματοφύλακα Μπαρμπόζα.

Δεν υπήρχε κανένα άγημα, ούτε εθνικός ύμνος ή λόγος μπροστά στο μικρόφωνο ή απονομή του κυπέλλου. Αντ’ αυτού, ο Ζιλ Ριμέ βρέθηκε ανάμεσα σε θεατές, που είχαν εισβάλλει στον αγωνιστικό χώρο, με το κύπελλο στο χέρι, δίχως να ξέρει τι να το κάνει. Αναγκάστηκε να επαναλάβει τη βιαστική απονομή του 1930. Έγραψε: «Βρήκα κάποια στιγμή τον Ουρουγουανό αρχηγό και τού έδωσα το κύπελλο με μία χειραψία, στα κρυφά, δίχως να προλάβω να του πω λέξη».

Παρ’ όλα αυτά, ο εμπνευστής του θεσμού Ζιλ Ριμέ προτάθηκε για το Νόμπελ Ειρήνης. Πέθανε το 1956, πριν κριθεί η τύχη του. Είχε αυξήσει τα μέλη της FIFA από 29 σε 85 και είχε συντελέσει τα μέγιστα σε έναν συμφιλιωτικό θεσμό.

Ο αυτόπτης μάρτυς

Με τον πόλεμο να αποτελεί πλέον παρελθόν, ο Ζιλ Ριμέ μπορούσε πλέον να αφοσιωθεί στα σημαντικά του θεσμού, τον οποίον εμπνεύστηκε. Το 1946, το συνέδριο της FIFA στο Λουξεμβούργο ονόμασε το τρόπαιο «Κύπελλο Ζιλ Ριμέ». Ο ίδιος έγραφε με ταπεινοφροσύνη για την απόφαση: «Προς μεγάλη μου σύγχυση…».

Για το πρώτο μεταπολεμικό τουρνουά στη Βραζιλία, το 1950, ο Ριμέ επανέλαβε το υπερατλαντικό ταξίδι, που είχε κάνει για την εναρκτήρια διοργάνωση, πριν από είκοσι έτη. Επεδίωκε να επαναφέρει την αβρότητα του προπολεμικού κόσμου και να διατρανώσει τα αντιφασιστικά αισθήματα της FIFA. Οι δυνάμεις του άξονα, Γερμανία και Ιαπωνία, είχαν εξοστρακιστεί από τη Διεθνή Ομοσπονδία, ο Ριμέ όμως προλείανε το έδαφος για την επιστροφή τους. Το 1950, ο Μπάουενς έγινε πρόεδρος της Γερμανικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και στο συνέδριο του Ρίο Ντε Τζανέιρο αποφασίστηκε να μην αφήσουν την πολιτική να εισχωρήσει στο ποδόσφαιρο.

Ταξιδεύοντας στο εσωτερικό της Βραζιλίας, κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, ο Ριμέ παρατήρησε πως η χώρα «ζούσε και ανέπνεε για το ποδόσφαιρο και το κύπελλο». Όταν το «Κύπελλο Ριμέ» εκτέθηκε σε ένα κατάστημα στο Ρίο, το πλήθος κόσμου, που συνέρρευσε για να το δει ήταν τόσο μεγάλο, ώστε χρειάστηκε να προσληφθεί προσωπικό ασφαλείας. Οι Βραζιλιάνοι ήταν σίγουροι πως το κύπελλο τους ανήκε. Όπως παρατηρεί ο Ριμέ: «Ως ένα παράδοξο φαινόμενο συλλογικής ψύχωσης, όλη η πόλη γιόρταζε προκαταβολικά, πριν από τη νίκη».