Η αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη και η προαναγγελία της επιστροφής του στην κεντρική πολιτική σκηνή επανέφεραν στο προσκήνιο μία συζήτηση που η ελληνική κοινωνία έχει ήδη πληρώσει ακριβά. Η Χρυσή Αυγή βρίσκεται εκτός εκλογικού χάρτη, η ηγεσία της έχει καταδικαστεί για τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και το πολιτικό της κεφάλαιο έχει απαξιωθεί. Η έντονη προβολή του «κινδύνου Κασιδιάρη» μπορεί, ωστόσο, να δημιουργήσει εκ νέου χώρο για έναν πολιτικό παράγοντα με πραγματικά περιορισμένη κοινωνική επιρροή.
Ο Cas Mudde, αναλύοντας την άνοδο της Ακροδεξιάς μέσα από τη θεωρία των πολιτικών ευκαιριών, επισημαίνει ότι η εκλογική της επιτυχία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα. Οι θεσμοί, τα κόμματα, οι κοινωνικές συνθήκες και τα μέσα ενημέρωσης δημιουργούν ευκαιρίες τις οποίες οι ακροδεξιοί σχηματισμοί επιχειρούν να αξιοποιήσουν. Η προβολή που λαμβάνουν αποτελεί μία από τις σημαντικότερες.
Η τεχνική του στιγματισμού βασίζεται στη δημόσια καταδίκη, στην κοινωνική απομόνωση και στην πολιτική απονομιμοποίηση της Ακροδεξιάς. Λειτουργεί ως δημοκρατικό όριο. Η διαρκής επανάληψη του ονόματος ενός ακροδεξιού πολιτικού, όμως, ακόμη και μέσα σε ένα απολύτως αρνητικό πλαίσιο, παράγει αναγνωρισιμότητα και την αίσθηση πολιτικής ισχύος. Η καθημερινή συζήτηση για το αν «επιστρέφει», πόσους ψηφοφόρους μπορεί να προσελκύσει και ποιο κόμμα ενδέχεται να ιδρύσει μετατρέπει σταδιακά ένα περιθωριακό πρόσωπο σε πρωταγωνιστή της δημόσιας ζωής.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: Η προσπάθεια να περιγραφεί ένας κίνδυνος μπορεί να συμβάλει στη διόγκωσή του. Η υπερβολική κάλυψη προσφέρει στον Κασιδιάρη ακριβώς αυτό που χρειάζεται για να επανέλθει -ορατότητα, πολιτική υπόσταση και τη δυνατότητα να παρουσιαστεί ως ο άνθρωπος που απασχολεί ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Παράλληλα, του επιτρέπει να καλλιεργεί την εικόνα του διωκόμενου και να συσπειρώνει τα ναζιστικά απομεινάρια που επιβιώνουν στο περιθώριο της κοινωνίας.
Η δημοκρατική απάντηση χρειάζεται θεσμική συνέπεια, ιστορική μνήμη και δημοσιογραφική υπευθυνότητα. Η κοινωνία οφείλει να γνωρίζει ποιος είναι ο Κασιδιάρης, ποια ήταν η δράση της Χρυσής Αυγής και για ποιον λόγο η Δικαιοσύνη την αναγνώρισε ως εγκληματική οργάνωση. Η ενημέρωση χρειάζεται να επικεντρώνεται στα γεγονότα, στις δικαστικές αποφάσεις και στα θύματα της οργάνωσης, χωρίς δραματοποίηση και χωρίς την κατασκευή ενός πανίσχυρου πολιτικού αντιπάλου.
Αυτή είναι σήμερα η βασική δημοκρατική ευθύνη των κομμάτων, των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και των δημόσιων θεσμών: Να αποτρέψουν την κανονικοποίηση, να περιορίσουν την αδικαιολόγητη προβολή και να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη της εγκληματικής δράσης της Χρυσής Αυγής. Η Δημοκρατία προστατεύεται με θεσμική συνέπεια, ιστορική γνώση και υπεύθυνη ενημέρωση. Κυρίως, προστατεύεται όταν δεν προσφέρει στην Ακροδεξιά τον δημόσιο χώρο που χρειάζεται για να ανασυγκροτηθεί.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 27.09.2026
