Γράφει ο Γιώργος Μπαμπανίκας
Πρόεδρος ΟΝΝΕΔ Θεσσαλονίκης
Τα τελευταία χρόνια, σε ολόκληρη την Ευρώπη, βλέπουμε κάτι που δεν μπορούμε να προσπεράσουμε. Πολιτικές δυνάμεις της άκρας δεξιάς ενισχύονται, κερδίζουν χώρο και σε αρκετές περιπτώσεις μετατρέπονται σε υπολογίσιμη πολιτική δύναμη. Οι ευρωεκλογές του 2024 το επιβεβαίωσαν με τρόπο που δύσκολα μπορεί κανείς να αγνοήσει.
Για πολλά χρόνια θεωρήσαμε ότι η ακροδεξιά ήταν ένα φαινόμενο του παρελθόντος. Ένας πολιτικός αναχρονισμός, που δεν είχε θέση στη σύγχρονη Ευρώπη. Σήμερα βλέπουμε ότι αυτή η αντίληψη ήταν υπερβολικά αισιόδοξη.
Το ίδιο φαινόμενο το έχουμε δει και στη χώρα μας. Στις εκλογές του 2023, ένας πολιτικός σχηματισμός κατάφερε να μπει στη Βουλή, έχοντας ως βασικό σημείο αναφοράς ένα πρόσωπο που είχε αποκλειστεί από την εκλογική διαδικασία. Ήταν μία ακόμα ένδειξη ότι ένας χώρος που θεωρούσαμε πως είχε περιοριστεί μπορούσε να βρει ξανά πολιτικό ακροατήριο.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο γιατί ενισχύονται αυτές οι φωνές. Είναι και γιατί ένα κομμάτι της κοινωνίας είναι έτοιμο να τις ακούσει.
Ίσως εδώ υπάρχει κάτι που πρέπει να αναγνωρίσουμε όλοι. Ως άνθρωποι έχουμε την τάση να θεωρούμε δεδομένα όσα λειτουργούν. Όταν τα πράγματα πηγαίνουν ομαλά, συχνά ζητάμε περισσότερα, ζητάμε αλλαγές και θεωρούμε αυτονόητο ότι όσα έχουμε μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτερα. Και αυτό είναι απολύτως θεμιτό. Όταν όμως η αλλαγή έρχεται χωρίς να γνωρίζουμε πάντα το κόστος ή τις συνέπειές της, τότε πολλές φορές αντιλαμβανόμαστε την αξία πραγμάτων που μέχρι χθες θεωρούσαμε δεδομένα.
Μετά από μία δύσκολη δεκαετία, και ιδιαίτερα μετά την περίοδο των Μνημονίων, έχουμε ίσως ξεχάσει πόσο σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε όσα κατακτήσαμε και να μην θεωρούμε τίποτα δεδομένο.
Η δημοκρατία, η σταθερότητα, η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και οι θεσμοί δεν είναι αυτονόητα. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να τα χάσουμε για να καταλάβουμε την αξία τους.
Και εδώ βρίσκεται ίσως μία από τις μεγαλύτερες ευθύνες της δικής μας γενιάς. Να μην αφήσουμε την αγανάκτηση να γίνει εύκολη απάντηση. Να μην πιστέψουμε ότι επειδή κάτι δεν είναι τέλειο, πρέπει να γκρεμίσουμε ό,τι έχει χτιστεί. Και κυρίως, να μην επιτρέψουμε σε όσους επενδύουν στον θυμό και στον διχασμό να εμφανίζονται ως η μοναδική εναλλακτική.
Γι’ αυτό και η πολιτική πρέπει να ξαναμιλήσει τη γλώσσα των νέων. Όχι με εύκολες υποσχέσεις και συνθήματα, αλλά με ειλικρίνεια. Να εξηγεί ότι η πρόοδος δεν είναι δεδομένη, ότι οι επιλογές έχουν κόστος και ότι η αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα βελτίωση.
Οι νέοι δεν χρειάζονται να τους πούμε τι να ψηφίσουν. Χρειάζονται να τους δώσουμε τα εργαλεία για να καταλάβουν τι διακυβεύεται.
Γιατί τελικά, η καλύτερη απάντηση στην άνοδο των άκρων δεν είναι ο φόβος. Είναι η γνώση, η συμμετοχή και η ευθύνη.
Να ξέρουμε τι έχουμε κατακτήσει. Να αναγνωρίζουμε τι χρειάζεται να αλλάξει. Και να μην θεωρούμε τίποτα τόσο δεδομένο, ώστε να χρειαστεί πρώτα να το χάσουμε για να καταλάβουμε την αξία του.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 08.11.2026
