Γράφει
Ζωή Ε. Γιαννοπούλου
Η αλλαγή του χρόνου έχει κάτι που καμία άλλη μέρα δεν κουβαλά: Την αίσθηση ότι επιτρέπεται μία νέα αρχή. Όχι επειδή όλα αλλάζουν μαγικά τα μεσάνυχτα, αλλά επειδή -έστω και για λίγο- ο χρόνος μοιάζει να μας δίνει άδεια να σταθούμε, να κοιτάξουμε πίσω και να αποφασίσουμε διαφορετικά.
Και συχνά, αυτό το «διαφορετικά» δεν αφορά στόχους, δίαιτες ή επαγγελματικά σχέδια. Αφορά σχέσεις. Σχέσεις που δοκιμάστηκαν, που κουράστηκαν, που βάρυναν από σιωπές, παρεξηγήσεις, λόγια που ειπώθηκαν άτσαλα ή δεν ειπώθηκαν ποτέ. Η Πρωτοχρονιά μάς φέρνει μπροστά σε ένα ερώτημα που όλο τον χρόνο αποφεύγουμε: Μπορεί μία δύσκολη σχέση να ξαναρχίσει;
Η δεύτερη ευκαιρία δεν είναι επιστροφή
Όταν μιλάμε για «επανεκκίνηση», συχνά τη μπερδεύουμε με την επιστροφή. Να γίνουν τα πράγματα όπως πριν. Να ξεχαστεί ό,τι πόνεσε. Να σβηστεί η ένταση. Όμως η αληθινή επανεκκίνηση δεν είναι rewind· είναι restart. Δεν προϋποθέτει λήθη, αλλά μνήμη. Δεν απαιτεί να κρυφτούν τα δύσκολα, αλλά να ειπωθούν με διαφορετικό τρόπο. Οι σχέσεις δεν ξαναρχίζουν επειδή όλα λύθηκαν. Ξαναρχίζουν όταν οι άνθρωποι ωρίμασαν αρκετά ώστε να αντέξουν την αλήθεια τους -και τη δική τους και του άλλου.
Οι σχέσεις που «παγώνουν»
Πολλές σχέσεις δεν τελειώνουν με ρήξη. Τελειώνουν σιωπηλά. Παγώνουν. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να συνυπάρχουν, αλλά όχι να συνδέονται. Μιλούν για πρακτικά θέματα, αποφεύγουν τα ουσιαστικά, βαδίζουν σε λεπτό πάγο. Αυτή η σιωπή συχνά παρεξηγείται ως ηρεμία. Στην πραγματικότητα, είναι ανακωχή. Και καμία ανακωχή δεν κρατά για πάντα. Κάποια στιγμή, το βάρος της ανείπωτης έντασης γίνεται μεγαλύτερο από τον φόβο της σύγκρουσης.
Τι σημαίνει πραγματικά «επανεκκίνηση»
Η επανεκκίνηση μίας σχέσης δεν ξεκινά με το ερώτημα «θα αλλάξει ο άλλος;». Ξεκινά με ένα πιο δύσκολο ερώτημα: «θα αλλάξει ο τρόπος που σχετιζόμαστε;». Θα μιλάμε αλλιώς; Θα ακούμε αλλιώς; Θα τολμήσουμε να βάλουμε όρια χωρίς επίθεση; Θα αναλάβουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης χωρίς άμυνα; Η νέα αρχή δεν απαιτεί τέλειους ανθρώπους. Απαιτεί πιο συνειδητούς ανθρώπους.
Ο ρόλος της διαμεσολάβησης στις νέες αρχές
Σε αυτό το σημείο, η διαμεσολάβηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Όχι μόνο ως θεσμός ή διαδικασία, αλλά ως τρόπος σκέψης. Η διαμεσολάβηση δεν υπόσχεται ότι όλα θα λυθούν. Υπόσχεται όμως κάτι θεμελιώδες: Ότι η συζήτηση μπορεί να γίνει με ασφάλεια. Σε έναν προστατευμένο χώρο, η ένταση αποφορτίζεται, οι παρεξηγήσεις φωτίζονται και οι ανάγκες μπορούν επιτέλους να ακουστούν χωρίς να χρειάζεται να «φωνάξουν». Οι άνθρωποι παύουν να υπερασπίζονται θέσεις και αρχίζουν να μιλούν για όσα πραγματικά τους απασχολούν. Και τότε η σχέση παύει να είναι πεδίο μάχης και γίνεται ξανά σχέση.
Μικρές πράξεις, μεγάλη αλλαγή
Η επανεκκίνηση δεν είναι μία θεαματική δήλωση. Είναι μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις: Να μιλήσουμε λίγο πιο αργά, να ακούσουμε λίγο πιο προσεκτικά, να ρωτήσουμε αντί να υποθέσουμε, να ζητήσουμε συγγνώμη χωρίς «αλλά». Είναι η επιλογή να δώσουμε χώρο στον άλλον χωρίς να ακυρώνουμε τον εαυτό μας. Να κρατήσουμε τη σχέση ζωντανή, ακόμη κι όταν δεν είναι εύκολη.
Ένα διαφορετικό πρωτοχρονιάτικο μήνυμα
Ίσως, τελικά, η πιο ουσιαστική απόφαση της νέας χρονιάς να μην είναι τι θα πετύχουμε, αλλά με ποιους θα συνεχίσουμε -και πώς. Όχι με αυταπάτες. Όχι με επιστροφή στο παρελθόν. Αλλά με καθαρότητα, διάλογο και την τόλμη να ξαναρχίσουμε αλλιώς. Γιατί κάποιες σχέσεις δεν χρειάζονται τέλος. Χρειάζονται επανεκκίνηση.