Δεν είναι μόνον πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα. Είναι συγχρόνως και ειδικός μεσολαβητής για τη Συρία και το Ιράκ, έχει στενές σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο και οι κακές γλώσσες λένε πως στο παρελθόν είχαν μεταξύ τους και οικονομικά νταλαβέρια. Είναι Λιβανέζος στην καταγωγή που έχει ενσωματωθεί πλήρως στο αμερικανικό, αλλά και στο παγκόσμιο πολιτικό και οικονομικό σύστημα. Με απλά λόγια δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο.
Τοποθετήθηκε στην Άγκυρα για να εξομαλύνει, στον βαθμό που γίνεται, τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ οι οποίες δοκιμάζονται εδώ και μια δεκαετία, από τότε δηλαδή που ο Ερντογάν θεώρησε πως ο Ομπάμα βρισκόταν πίσω από την απόπειρα ανατροπής του.
Και επί πρώτης θητείας Τραμπ και επί Μπάιντεν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις παρέμειναν παγωμένες και λόγω των S-400. Εδώ και έναν χρόνο ο Τομ Μπάρακ καλείται να ξεμπλοκάρει αυτήν την κατάσταση, με δεδομένη την καλή προσωπική σχέση Τραμπ-Ερντογάν.
Το έργο του Αμερικανού πρεσβευτή θα ήταν σχετικά πιο εύκολο αν δεν υπήρχε η Γάζα και φυσικά το Ισραήλ, το οποίο εμπλέκεται και σε ένα άλλο μέτωπο ενδιαφέροντος και διπλωματικής αρμοδιότητας του Τομ Μπάρακ: Αυτό της Συρίας.
Τι κατόρθωσε μέχρι τώρα ο εν λόγω πρεσβευτής; Πρώτα-πρώτα εξασφάλισε την ενιαία κρατική υπόσταση της Συρίας πιέζοντας τους Κούρδους να αποχωρήσουν από το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής που κατείχαν στο βορειοανατολικό τμήμα της και να εντάξουν τα ένοπλα τμήματά τους στον συριακό στρατό.
Στον πόλεμο με το Ιράν ήταν από αυτούς που εισηγήθηκαν στον Τραμπ να αφήσει τους Κούρδους έξω από αυτόν τον πόλεμο για να μην προκαλέσει επέμβασή της Τουρκίας και εισακούστηκε.
Μόλις προχθές διατύπωσε την άποψη πως τα υψίπεδα του Γκολάν ανήκουν στη Συρία, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την πάγια θέση του Τραμπ πως αυτά τα υψίπεδα ανήκουν πλέον στο Ισραήλ.
Είναι αλήθεια πως οι πρόσφατες δραστηριότητές του προκάλεσαν αντιδράσεις μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα -κάποιοι μίλησαν ακόμα και για ανάκλησή του από την Άγκυρα- όμως οι στενές και ποικιλόμορφες σχέσεις του με τον πρόεδρο πολύ δύσκολα θα τον μετακινήσουν από τη θέση του.
Πάντως η κριτική που δέχτηκε, πλήγωσε το κύρος του και πιθανόν να τον καταστήσει πιο συγκρατημένο και προσεκτικό στο μέλλον. Ένα μέλλον δυσοίωνο για την περιοχή, με δεδομένη πλέον την εχθρότητα που υπάρχει μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Θα μπορούσε ο Τομ Μπάρακ να ήταν ένας μεσολαβητής, όμως έχει εκτεθεί σε τέτοιο σημείο ώστε να αποτελεί το κόκκινο πανί για όλο το Ισραήλ.
Μέχρι στιγμής δεν έχει μπλεχθεί στα πόδια μας, παρ’ όλη την πρόσφατη ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πιθανόν να θεωρεί πως το Αιγαίο είναι έλασσον πρόβλημα για την Τουρκία, καθώς η βασική διακύβευση βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, εκεί όπου πάντα η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι, σήμερα ίσως πιο πολύ από κάθε φορά.
Πάντως να το ομολογήσω, ο Τομ Μπάρακ είναι ένας πολύ δραστήριος άνθρωπος -δεν είναι του διπλωματικού σώματος- έχει να παρουσιάσει έργο, όμως τώρα εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά. Οι Ισραηλινοί δεν είναι Κούρδοι και ενδεχομένως ο ίδιος να πέρασε την κόκκινη γραμμή, όπως την ορίζουν οι αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 30.08.2026
