Γράφει ο Σωτήρης Κούβελας
Πρώην υπουργός, πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Το 2023, τέτοιες μέρες, καιγόταν η Θράκη. Ίδιες μέρες καίγονταν στην Αττική η Πάρνηθα κι άλλες περιοχές γύρω τριγύρω. 950.000 στρέμματα καμένης γης στη Θράκη, η μεγαλύτερη έκταση που κάηκε στην Ευρώπη, από τότε που κρατούνται στοιχεία.
220.000 στρέμματα κάηκαν στην Αττική.
Κάηκε ο εθνικός δρυμός στον Έβρο, κάηκε ο εθνικός δρυμός στην Πάρνηθα.
Εκείνο το καλοκαίρι κάηκαν: ανεκτίμητη πανίδα, σπίτια κι άλλα κτίσματα, καλλιέργειες, όνειρα.
Αντιπυρική ζώνη δε βρέθηκε ούτε μία, στα 100 χιλιόμετρα από τον Έβρο μέχρι την Κομοτηνή, για να αμυνθούν και να σταματήσουν τη φωτιά. Η ίδια έλλειψη παντού!
Σήμερα ζούμε παρόμοιες καταστάσεις: «Για να μην κόψουμε το δέντρο, καίμε το δάσος», ενδίδοντας κάποιους θορυβοποιούς ψευδοοικολόγους, που αρνούνται να πάρουν το φάρμακο επειδή είναι πικρό.
Ας το ξανασκεφτούμε: Μόνο με αντιπυρικές ζώνες 40μ., τουλάχιστον, παλεύονται οι πυρκαγιές. Ιδίως όταν έχουμε ανέμους 8 μποφόρ με ριπές 10 μποφόρ.
Η αδυναμία να δαμάσουμε τον «πύρινο δράκοντα» τις τελευταίες ημέρες και οι ακόμη χειρότερες καταστάσεις που έζησαν Γαλλία, Ισπανία, ΗΠΑ, Καναδάς, πρέπει να μας αφυπνίσουν.
Στη Θεσσαλονίκη το σφιχταγκάλιασμα δάσους και οικισμών εγκυμονεί θανάσιμο κίνδυνο από ασφυξία. Το δάσος του Σέιχ Σου, από «υπερβολική αγάπη», κολλάει επάνω στους Δήμους Θεσσαλονίκης, Πανοράματος-Χορτιάτη, Νεάπολης Συκεών και παραδίπλα στο Δήμο Παύλου Μελά.
Στη Χαλκιδική η ίδια εικόνα. Παράδειγμα ο δακτύλιος στη χερσόνησο της Κασσάνδρας: Από την πλευρά προς τη θάλασσα είναι οικισμοί με αιωνόβιους ελαιώνες και πανύψηλα πεύκα. Και από την άλλη πλευρά δάσος από πελώρια πεύκα. Γιγαντόσωμα πεύκα εκατέρωθεν του δρόμου συγκλίνουν μεταξύ τους και αποτελούν γέφυρες μεταφοράς πυρκαγιάς από τη μία πλευρά του δρόμου προς την άλλη.
Ζώνες Μίξης Δασών - Οικισμών (Wildland-Urban Interface) κλασικής μορφής είναι οι προαναφερθείσες περιπτώσεις Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής που είναι εξαιρετικά υψηλού κινδύνου για την εκδήλωση και εξάπλωση καταστροφικών πυρκαγιών.
Στο Σέιχ Σου, όταν συναντά τον αστικό ιστό στους Δήμους που ακουμπούν επάνω του, δημιουργείται ένα συνεχές στρώμα καύσιμης ύλης που γεφυρώνει το δάσος με τις κατοικίες. Η επαφή των κορυφών των δέντρων (συγκόμωση) επιτρέπει στην πυρκαγιά να μετατραπεί σε πυρκαγιά κόμης (crown fire). Αυτός ο τύπος φωτιάς, κατά τους ειδικούς, κινείται ταχύτατα, παράγει τεράστια θερμικά φορτία και είναι σχεδόν αδύνατο να ελεγχθεί.
Εγκλωβισμός: Κεντρικοί δρόμοι, όπως Θεσσαλονίκης – Πανοράματος και περιφερικός δακτύλιος Κασσάνδρας, που περιβάλλονται από πυκνή βλάστηση, κινδυνεύουν να κλείσουν από τους καπνούς, τις φλόγες και από πτώσεις δέντρων, δυσχεραίνοντας την εκκένωση των πολιτών και την πρόσβαση Πυροσβεστικής, Αστυνομίας, ασθενοφόρων.
Ως κοινωνία και πολιτεία, είμαστε πίσω, έχουμε και πρέπει να κάνουμε πολλά. Να κάνουμε ό,τι κάνουν οι καλύτεροι στον κόσμο. Να πληρώνουμε για να μην έρθει η φωτιά. Όχι για αποζημιώσεις σε καμένη Ελλάδα, καμένα σπίτια, καμένους ανθρώπους.
Να επιλέγουμε στελέχη και μεθόδους, που θα ενεργοποιούν τις υπηρεσίες.
Να κόψουμε κάποια δέντρα, για αντιπυρικές ζώνες, ώστε να σώσουμε εκατομμύρια στρέμματα δάσους, σπίτια και ζωές.
Να τιμωρούνται αυστηρά και παραδειγματικά οι εμπρηστές.
Οι αντιπυρικές ζώνες είναι αναμφισβήτητα κορυφαίο όπλο στον πόλεμο με τις φωτιές. Είναι το πιο αποτρεπτικό και το πιο αποτελεσματικό, το λιγότερο ακριβό. Δεν έκρυψα ούτε δικαιολόγησα τους πρωταιτίους της «αδρανοποίησης». Είναι αυτοί που δέχονται να καεί το δάσος για να σωθεί το δέντρο!
Είμαστε όμως κι εμείς οι άλλοι που μπορούμε να κάνουμε πολλά.
Ας ξεκινήσουμε να δημιουργήσουμε τις πρώτες αντιπυρικές ζώνες. Να καθαρίσουμε την καύσιμη ύλη δεξιά και αριστερά από όλους τους υφιστάμενους δρόμους. Να κόψουμε δηλαδή τα δέντρα 10μ. από κάθε πλευρά του δρόμου. Έτσι όλοι οι δρόμοι (εθνικοί, δημοτικοί, δασικοί, αγροτικοί), θα λειτουργούν ως αντιπυρικές ζώνες πλάτους 20 μέτρων μεγαλύτερου από το σημερινό τους. Παράλληλα, γύρω από όλους τους οικισμούς να δημιουργήσουμε αντιπυρικές ζώνες τουλάχιστον 40μ.
Να πούμε όχι στην απραξία. Όχι άλλη εκατόμβη συνανθρώπων μας. Όχι άλλο Μάτι.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 09.08.2026
