Γράφει ο Ισίδωρος Ζουργός, συγγραφέας
Ο Πρωτέας της ελληνικής μυθολογίας ήταν μία θαλασσινή θεότητα που είχε την ικανότητα να αλλάζει συνεχώς μορφές. Η Θεσσαλονίκη στην ιστορία των αιώνων της διέπρεψε σ’ αυτό, ιδιαίτερα κατά τον 20ό αιώνα, όταν περνώντας μέσα απ’ το καμίνι των πολέμων αντάλλαξε πληθυσμούς, έζησε έναν εθνικό διχασμό, ένα Ολοκαύτωμα… Μεταπολεμικά χαρακώθηκε από την εργολαβική αντιπαροχή και γνώρισε τη στέγνια του επαρχιωτισμού και της απομόνωσης.
Στο κατώφλι του καινούριου αιώνα όλα έδειξαν ότι αλλάζουν ξανά. Στον ρυθμό των καινούριων χρόνων είδαμε κάποια στιγμή τους δρόμους πλημμυρισμένους από επισκέπτες, καινούρια ξενοδοχεία, αποκατάσταση παρατημένων κτιρίων, βαλτωμένα δημόσια έργα να μπαίνουν στο τραπέζι της συζήτησης.
Είδαμε το αποσιωπημένο παρελθόν της πόλης να βγαίνει στην επιφάνεια, τις οάσεις πολιτισμού να πολλαπλασιάζονται, αλλά και έναν διαρκή θόρυβο παντού, κυρίως όμως την ακρίβεια της στέγης και της καθημερινής ζωής να φτάνει στα ύψη.
Η παλιά φτωχομάνα έγινε προτζεκτομάνα, λογίστρια, επενδυτής… Γοητεύει τουρίστες, αλλοδαπούς φοιτητές, ψηφιακούς νομάδες… Είναι πια μαγνήτης, γεννήτρια αναμνήσεων για τους Βαλκάνιους γείτονες αλλά και ανθρώπους από τόπους μακρινούς. Οι μέρες και οι νύχτες της Θεσσαλονίκης αναζητούν τώρα νέους βάρδους, το χάσμα των γενεών φάρδυνε, ξεπέρασε σε πλάτος την Εγνατία, την Τσιμισκή… Ας είναι. Είμαστε όλοι στο ίδιο όχημα που ανεβάζει στροφές. Μόνο που σ’ αυτήν την τροχιά ας ρίχνουμε και καμιά ματιά έξω από το παράθυρο, εκεί στα μνημεία της και στην καταλυτική σιωπή τους.
Η Θεσσαλονίκη του Πρωτέα δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που έρχονται, είναι και οι γαλατάδες των παλιών φωτογραφιών που καμαρώνουν στα στενοσόκακα της Άνω Πόλης. Κάθε πόλη είναι η ιστορία της, αλλά και ο μελλοντικός της χρόνος, που έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν.
Δημοσιεύτηκε στο επετειακό αφιέρωμα «Ο Οκτώβρης της Θεσσαλονίκης» που κυκλοφόρησε με τη «Μακεδονία της Κυριακής» 25/10/2026
