Πνιγμένοι στο νέφος, πηγμένοι από υποσχέσεις. Του Αντώνη Σαουλίδη

«Αδυνατούμε να συμμορφωθούμε ή δεν μας ενδιαφέρει;», αναρωτιέται μέσω άρθρο του στη «ΜτΚ» ο υποψήφιος βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής

Του Αντώνη Σαουλίδη

Υποψήφιου βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

saoulidis.jpg

Την 5η Δεκεμβρίου του 1952 το Λονδίνο είχε καλυφθεί από ένα τεράστιο φωτοχημικό νέφος που κράτησε 4 περίπου ημέρες και στοίχησε τη ζωή σε 10.000 πολίτες. Το γεγονός ότι ήταν ορατό ως ομίχλη αλλά και ο συνολικός αριθμός των απωλειών το κατέστησαν τραύμα στη συλλογική μνήμη που οδήγησε σε υιοθέτηση άμεσων μέτρων -ψηφίστηκε νόμος «Clean Air Act». Εβδομήντα χρόνια μετά, στη δική μας πόλη, αντιμετωπίζουμε παρεμφερή ζητήματα χωρίς όμως λύση στον ορίζοντα. Η ομίχλη της πολιτικής αδιαφορίας μας έχει καταδικάσει να ζούμε ως πολίτες αναπτυσσόμενης χώρας.

Σε αυτό το πολεοδομικό συγκρότημα, στο δεύτερο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας πόσα θα πρέπει να υπομείνει και να ανεχθεί ο πολίτης; Στις υποδομές υστερούμε, ανθεκτικότητα σαν πόλη δεν έχουμε, οι συγκοινωνίες μας είναι τριτοκοσμικές, οι κοινωνικές προνοιακές δομές ξεπερασμένες και ανεπαρκείς, το εισόδημά μας αισθητά χαμηλότερο της Αθήνας και των νησιών του Αιγαίου ενώ ταυτόχρονα απολαμβάνουμε μια από τις μικρότερες αναλογίες τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο στην Ευρώπη. Δίπλα λοιπόν σε αυτές τις αρνητικές κορυφές έρχεται το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και καταδικάζει την Ελλάδα για την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη -και ιδιαίτερα τις πολύ υψηλές τιμές των μικροσωματιδίων. Κύρια πηγή των αιωρούμενων μικροσωματιδίων είναι οι διάφορες βιομηχανικές δραστηριότητες, η καύση ορυκτών καυσίμων και βιομάζας και η κυκλοφορία οχημάτων. Η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα περιβαλλοντικής υγείας στην ΕΕ, προκαλεί σοβαρές ασθένειες όπως άσθμα, καρδιαγγειακά προβλήματα και καρκίνο του πνεύμονα ενώ έχει αποδειχθεί ότι οι ευάλωτες ομάδες επηρεάζονται περισσότερο.

Για να έχουμε μία συνολική εικόνα της πρόκλησης που ονομάζεται ατμοσφαιρική ρύπανση πρέπει να ξέρουμε ότι στην ΕΕ προκαλούνται 300.000 πρόωροι θάνατοι από λεπτά αιωρούμενα σωματίδια ετησίως και το ετήσιο οικονομικό κόστος της αποτιμάται στα 330 δισ. Στόχος της Ένωσης είναι να πετύχει τουλάχιστον 55% μείωση των πρόωρων θανάτων λόγω αιωρούμενων σωματιδίων έως το 2030 και με συγκεκριμένο Σχέδιο Δράσης τη μηδενική ρύπανση για τον αέρα, το νερό και το έδαφος μέχρι το 2050.

Και εδώ έρχεται η Ελλάδα και η πόλη μας, σε μία μόνιμη πορεία απόκλισης. Αδυνατούμε να συμμορφωθούμε ή δεν μας ενδιαφέρει; Αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος του προβλήματος, το κόστος στη δημόσια υγεία αλλά και στην οικονομία ή ό,τι δεν είναι ορατό δεν μας απασχολεί; Είμαστε χώρα ευρωπαϊκή ή αναπτυσσόμενη; Έχουμε το θάρρος να λάβουμε συγκεκριμένα μέτρα εντός απολύτως καθορισμένων χρονοδιαγραμμάτων ή μοιραίοι και άβουλοι θα πνιγούμε μέσα στην ρύπανση; Και εν πάση περιπτώσει ποιες είναι οι προτεραιότητες που συγκροτούν το σχέδιο της πολιτείας για τη Θεσσαλονίκη; Η ευθύνη της κυβέρνησης είναι μεγάλη καθώς όχι μόνο δεν έχει σχέδιο δράσης αλλά υποεκτιμά τις δραματικές επιπτώσεις και αδυνατεί να σχεδιάσει μια πορεία σύγκλισης και συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν αν και υπάρχουν μέτρα άμεσης απόδοσης. Σαρωτικοί έλεγχοι των μεγάλων φορτηγών που κινούνται εντός αστικού ιστού -έως και απαγόρευση κυκλοφορίας τους, φύλαξη λεωφορειολωρίδων και ενίσχυση του στόλου του ΟΑΣΘ, προώθηση της ηλεκτροκίνησης, εκτεταμένο δίκτυο πεζοδρομήσεων, ενίσχυση μικροκινητικότητας και δημιουργία ποδηλατόδρομων, ενίσχυση του αστικού πρασίνου με πρόγραμμα δενδροφυτεύσεων και αξιοποίηση όλων των παλιών στρατοπέδων. Η κατάσταση ειδικά με την αυτοκίνηση στη Θεσσαλονίκη θυμίζει Νέο Δελχί και είναι ενδεικτική της υπανάπτυξης στην οποία έχει καταδικαστεί η πόλη από την απουσία σοβαρών υποδομών.

Από εκεί και πέρα απαιτείται μία σοβαρή δημόσια πολιτική για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα που θα αγγίζει την βιομηχανία, την χωροταξία, την οικιακή θέρμανση, τις μετακινήσεις κ.ά. Ο σχεδιασμός πολιτικών και έργων που θα αποβλέπουν στην καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης εξαρτάται από τη διαρκή παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα των πόλεων -άρα χρειαζόμαστε δεδομένα. Όσο περισσότερα δεδομένα συγκεντρώνουμε τόσο θα μπορούμε με τη βοήθεια της τεχνολογίας, των επίγειων μετρήσεων και των αριθμητικών μοντέλων να φτάνουμε σε προγνώσεις αλλά και παρεμβάσεις ακόμη και σε επίπεδο γειτονιάς και καθημερινότητας.

Όλα αυτά όμως για την Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη της δομικής υστέρησης φαντάζουν σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αν δεν δούμε φωτοχημικό νέφος στην Αριστοτέλους δεν πρόκειται να πράξει τίποτε.

*Δημοσιεύθηκε στη "ΜτΚ" στις 02.04.2023

ESPA