Η κακοκαιρία Ντάνιελ που κατέστρεψε τη σιδηροδρομική υποδομή σε περιοχές της Θεσσαλίας συνέβη τον Σεπτέμβριο 2023. Πιάσαμε τρία χρόνια. Η αρτηριακή γραμμή Αθήνα-Θεσσαλονίκη στα λόγια ανακατασκευάζεται αενάως αλλά το μόνο σίγουρο ότι υπάρχουν μόνο δύο δρομολόγια ανά κατεύθυνση. Αφήστε τη γραμμή Λάρισας-Βόλου! Εκεί δεν τηρούνται ούτε τα προσχήματα. Ο σιδηροδρομικός σταθμός του Βόλου, το αριστούργημα του Εβαρίστο Ντε Κίρικο, έχει αφεθεί στη μοίρα του, οι γραμμές έχουν χορταριάσει ενώ η γέφυρα στον Κραυσίδωνα -δηλαδή σε έναν χείμαρρο που ο Τεντόγλου θα υπερπηδούσε για προθέρμανση- παραμένει ερείπιο.
Για να υπάρχει κάποιο μέτρο σύγκρισης, οι εργάτες του τραπεζίτη Μαυροκορδάτου, σκάβοντας με αξίνες και κουβαλώντας χώμα με κάρα, κατασκεύασαν όλο το δίκτυο των Θεσσαλικών σιδηροδρόμων, διακόσια χιλιόμετρα από Βόλο έως Λάρισα και από Βελεστίνο έως Καλαμπάκα, μέσα σε τέσσερα χρόνια (1882-1886).
Σήμερα που μηχανήματα ευθυγραμμίζουν το ανάχωμα, μηχανήματα τοποθετούν τους στρωτήρες, μηχανήματα δένουν τις σιδηροτροχιές και ο άνθρωπος χρειάζεται μόνο για να τα χειρίζεται, εξήντα χιλιόμετρα μονής γραμμής σε πεδινό έδαφος -και χωρίς ανάγκη απαλλοτριώσεων- είναι υπόθεση τριών μηνών. Υπό την προϋπόθεση ότι θέλουμε να γίνει το έργο, κάτι που στην περίπτωση των σιδηροδρομικών έργων στη Θεσσαλία είναι εξαιρετικά αμφίβολο.
Η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν απασχολεί ούτε καν τις τοπικές κοινωνίες. Το ενδιαφέρον για τον σιδηρόδρομο απουσιάζει από το Τύπο της Λάρισας και του Βόλου. Εξίσου αδιάφοροι είναι ο συλλογικοί φορείς - Τοπική Αυτοδιοίκηση, επιμελητήρια, σύλλογοι. Ακόμα και εκείνοι που τους έχει για μαριονέτες η αντιπολίτευση.
Στη χώρα όπου όλοι διαμαρτύρονται για τα πάντα και η γκρίνια αποτελεί εθνικό άθλημα, κανένας δεν αισθάνεται την ανάγκη έστω να αναρωτηθεί γιατί τόση αδιαφορία. Ειδικά για τον Βόλο, υπάρχει μία εξήγηση. Δεκαετίες εγκατάλειψης αποξένωσαν δύο γενιές από το λαμπρό σιδηροδρομικό παρελθόν της πόλης.
Μόνο κάτι παππούδες μπορεί πλέον να θυμούνται ότι έως το 1971 ο Βόλος ήταν μία καταπληκτική τρενούπολη, η μόνη πόλη στον κόσμο που υποδεχόταν τρένα με τρία διαφορετικά εύρη γραμμής (1.435 χιλιοστά, 1.000 χιλιοστά και 600 χιλιοστά -το καταπληκτικό τρενάκι του Πηλίου που η ίδια η πόλη αρνήθηκε όταν το 1994 εξασφαλίστηκαν τα μέσα για την επαναλειτουργία του και εντέλει το εξόρισε στη γοητευτική αλλά μισή από την αρχική ορεινή διαδρομή του). Ελάχιστοι στον Βόλο γνωρίζουν ότι έως τη δεκαετία του ’70 το τρένο διέσχιζε την πόλη από άκρη σ’ άκρη, εξυπηρετούσε εργοστασιακές συνδέσεις και έφθανε σε όλες τις προβλήτες του λιμανιού.
Μέχρι και το πλινθοκεραμοποιείο Τσαλαπάτα είχε τη δική του γραμμή και ατμομηχανή Ντεκωβίλ, για να μεταφέρει άργιλο. Σαν να θέλει να σβήσει το παρελθόν της, η πόλη έθαψε και τις γραμμές στην άσφαλτο.
Και καθώς οι τοπικές κοινωνίες αδιαφορούν, η κυβέρνηση δεν βλέπει λόγο να ασχοληθεί. Η ανακατασκευή στη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης κουτσά-στραβά θα τελειώσει. Με μεγάλη καθυστέρηση γιατί ο άμοιρος ο σιδηρόδρομος δεν διαπλέκεται με τις κυβερνήσεις, ούτε οικονομικά ούτε εκλογικά.
Τι να κάνουν; Αφού τους τον φόρτωσε ο Τρικούπης, κάπως πρέπει να τον διαχειριστούν χωρίς να χαλάσουν τις καρδιές με τους παραχωρησιούχους των εθνικών οδών, τους ιδιοκτήτες των αεροπορικών εταιριών και τους επαγγελματίες των οδικών μεταφορών. Αλλά το υπόλοιπο δίκτυο μπορεί άνετα να εγκαταλειφθεί, όπως και πράγματι εγκαταλείφθηκε. Εδώ και χρόνια ο σιδηρόδρομος έχει πάψει να υπάρχει στη Θράκη, στη Μακεδονία και στην Πελοπόννησο και η κυβέρνηση δεν έχει κάνει απολύτως τίποτε. Ποτέ η κατάστασή του δεν ήταν χειρότερη αλλά κανένας δεν διαμαρτύρεται.
Ακόμα και η τραγωδία των Τεμπών, αντί να αποτελέσει αφορμή για προβληματισμό, πνίγηκε μέσα στην απάτη του ξυλολίου και των εξαϋλωμένων βαγονιών. Το ΠΑΣΟΚ που έπρεπε να αξιώσει τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρόμου, πείσθηκε από τη σαβουροδημοσιογραφία να γίνει ουρά της Καρυστιανού και του Βελόπουλου! Και οι μόνοι που μιλούν είναι κάποιοι γραφικοί φίλοι του σιδηροδρόμου που τους κατατάσσεις στη «συμμορία της μιζέριας» και ξενοιάζεις.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 04.10.2026
