Θεαγένειο: Το πρώτο «έξυπνο» νοσοκομείο

Από τον σχεδιασμό στην πράξη περνά το εγχείρημα του ψηφιακού μετασχηματισμού του Θεαγενείου, ενός από τα πλέον νευραλγικά νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης. Ένα έργο το οποίο έχει πιλοτικό και ερευνητικό χαρακτήρα, ξεκίνησε να σχεδιάζεται το φθινόπωρο του 2024 και πλέον εισέρχεται στο δεύτερο χρόνο της υλοποίησής του. Η ολοκλήρωσή του, η οποία προσδιορίζεται χρονικά προς το τέλος του 2027, πρόκειται να προσφέρει στην επιστημονική κοινότητα σημαντικά δεδομένα τα οποία μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο τον τρόπο λειτουργίας του αντικαρκινικού καθώς και άλλων νοσοκομείων. Το έργο του ψηφιακού μετασχηματισμού με τη χρήση δικτύων πέμπτης γενιάς 5G θα αναβαθμίσει τις παρεχόμενες υγειονομικές υπηρεσίες, θα διευκολύνει το έργο του ιατρικού, νοσηλευτικού και διοικητικού προσωπικού του νοσοκομείου, πρωτίστως, όμως, θα βελτιώσει την καθημερινότητα των ίδιων των ασθενών.

Το έργο εστιάζει σε δύο δομές: Το Θεαγένειο νοσοκομείο, ως κεντρικό ιατρικό κέντρο όπου τηρούνται οι ιατρικοί φάκελοι και βρίσκεται ο εξειδικευμένος εξοπλισμός, και τη δομή «Νίκος Κούρκουλος», που λειτουργεί ως παράδειγμα «κατ’ οίκον φροντίδας», όπου έξυπνες ιατρικές κλίνες και συσκευές παρακολούθησης θα επιτρέπουν την ανταλλαγή μετρήσεων και την επικοινωνία με τους γιατρούς σε πραγματικό χρόνο.

Την περασμένη Τετάρτη στελέχη της κοινοπραξίας η οποία υλοποιεί το έργο, μαζί και με τη διοίκηση του νοσοκομείου, έκαναν μία αποτίμηση της πορείας των εργασιών κατά τον πρώτο χρόνο πραγματοποίησης των παρεμβάσεων όπου το 5G-TRACE πέρασε από τον σχεδιασμό στην πράξη. Ειδικότερα, εγκαταστάθηκαν ιδιωτικά δίκτυα 5G και στις δύο δομές του έργου -στο Θεαγένειο και στη δομή «Νίκος Κούρκουλος». Ολοκληρώθηκαν η προετοιμασία της υποδομής, η εγκατάσταση του εξοπλισμού και η αρχική παραμετροποίηση των δικτύων, ενώ οι πρώτες δοκιμές επιβεβαίωσαν την καταλληλότητα της υποδομής για τις προβλεπόμενες εφαρμογές υγείας.

Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, οι πρώτες πιλοτικές εφαρμογές υγείας ξεκινούν το προσεχές διάστημα και επόμενα βήματα θα είναι η βελτιστοποίηση και η πλήρης ανάπτυξη του δικτύου, οι δοκιμές και η επικύρωση των ιατρικών εφαρμογών σε ευρύτερη κλίμακα.

Οι εφαρμογές του έργου

Το 5G-TRACE αναπτύσσει και δοκιμάζει στην πράξη τρεις ομάδες εφαρμογών, αξιοποιώντας την εμπειρία της αναδόχου κοινοπραξίας από προηγούμενες πλατφόρμες (STARLIT, AIRWINGS, ARTEMIS).

1. Παρακολούθηση ασθενών

Περιλαμβάνει:

• Έξυπνη κλίνη με αισθητήρες και δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης εξοπλισμού.
• Έξυπνο ρολόι χειρός με βιομετρικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, μέτρηση καρδιακών παλμών, κορεσμού οξυγόνου, θερμοκρασίας, αρτηριακής πίεσης και εντοπισμό θέσης, με επικοινωνία φωνής/βίντεο και κέντρο παρακολούθησης σε 24ωρη βάση.

2. Ιατρική διάγνωση:

• Αντλίες έγχυσης με 5G για ακριβή χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.
• Φορητός υπέρηχος 5G (φορητή συσκευή και κεφαλή αισθητήρα) για καρδιολογικές εξετάσεις εξωτερικών ασθενών, έλεγχος καταλληλότητας για χημειοθεραπεία, με αποστολή των αποτελεσμάτων στο καρδιολογικό τμήμα σε πραγματικό χρόνο.
• Λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη ανίχνευσης καρκίνου του μαστού και την άμεση διαλογή των περιστατικών κατά τον κινητό προληπτικό έλεγχο σε διάφορες περιοχές της χώρας.
• Λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη ανίχνευσης πνευμονικών όζων σε αξονική τομογραφία και τη σύγκριση δεδομένων ογκολογικών ασθενών σε πραγματικό χρόνο.

3. Έξυπνες και «πράσινες» εφαρμογές κτιρίου.

Περιλαμβάνει:

• Ενιαία έξυπνη πλατφόρμα Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT) όπου συγκεντρώνονται και επεξεργάζονται όλα τα δεδομένα με χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
• Αισθητήρες κατανάλωσης και στάθμης δεξαμενών πετρελαίου θέρμανσης, μέτρηση και εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας, παρακολούθηση κατανάλωσης πόσιμου νερού και έξυπνα συστήματα μέτρησης ποιότητας αέρα.

Πρακτικές εφαρμογές

Αυτές οι καινοτόμες εφαρμογές 5G τις οποίες αποκτά το «Θεαγένειο» θα διευκολύνουν σε μεγάλο βαθμό το έργο των γιατρών, αλλά και τη ζωή των ασθενών. Για παράδειγμα, θα μπορεί μία ιατρική πράξη εντός του νοσοκομείου να ολοκληρωθεί χωρίς να απαιτείται η μεταφορά του ασθενούς από τμήμα σε τμήμα και από όροφο σε όροφο. Θα μπορούν να γίνουν ακόμη και ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις στον θάλαμο στον οποίο νοσηλεύεται ο ασθενής. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, «αντί να πηγαίνουμε τον ασθενή στο μηχάνημα, πάμε το μηχάνημα στον ασθενή». Επίσης, διευκολύνεται η κατ’ οίκον φροντίδα του ασθενή καθώς θα μπορεί να παρακολουθείται η πορεία της υγείας του εξ αποστάσεως με τη βοήθεια του σχετικού ιατρικού εξοπλισμού. Θα μπορεί, επίσης, ο ασθενής να κάνει, υπό προϋποθέσεις, κάποιες από τις θεραπείες του σε νοσηλευτικό ίδρυμα του τόπου κατοικίας του, χωρίς να χρειάζεται να μεταβεί στο «Θεαγένειο». Παράλληλα, εξασφαλίζεται η πλήρης επικοινωνία μεταξύ του «Θεαγένειου» και της Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος», το οποίο βρίσκεται στην περιοχή της Πυλαίας, αλλά υπάγεται στο «Θεαγένειο».

Το έργο υλοποιείται από κοινοπραξία υπό τον συντονισμό της WINGS ICT Solutions. Συμμετέχουν επίσης οι εταιρείες NOVA ICT NOKIA, VANTAGE, ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ICT, VIDAVO και φυσικά το Θεαγένειο νοσοκομείο και η δομή «Νίκος Κούρκουλος». Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 4,6 εκατ. ευρώ εκ των οποίων το νοσοκομείο θα διαθέσει μόλις 89.000 ευρώ, άλλα περίπου τα 3,5 εκατ. διατίθενται από ευρωπαϊκούς πόρους και τα υπόλοιπα θα προέλθουν από ιδιωτικούς πόρους.

Το «έξυπνο» στρώμα

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εφαρμογές της παρακολούθησης ασθενών είναι το «έξυπνο» ιατρικό στρώμα. Διαθέτει στρώμα αισθητήρων που καταγράφουν συνεχώς την κατανομή της πίεσης στο σώμα. Λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζει τα σημεία αυξημένου κινδύνου και ρυθμίζει αυτόματα τις ζώνες πίεσης μέσω ελεγχόμενου φουσκώματος/ξεφουσκώματος και αλλαγής θέσης της κλίνης, ενώ το δίκτυο 5G μεταδίδει τα δεδομένα άμεσα, ώστε το προσωπικό να ειδοποιείται μόνο όταν διαπιστώνονται μη ασφαλή όρια πίεσης. Με τον τρόπο αυτόν:

• Γίνεται εξατομικευμένη επανατοποθέτηση του σώματος του ασθενή βάσει πραγματικών αναγκών, αντί για σταθερά ωράρια αλλαγής θέσης.
• Επιτυγχάνεται μειωμένος φόρτος για το νοσηλευτικό προσωπικό και χαμηλότερος κίνδυνος μυοσκελετικών κακώσεων.
• Επιτυγχάνεται προληπτική αντιμετώπιση των κατακλίσεων (ελκών πίεσης) και αναχαίτιση της βλάβης πριν να γίνει ορατή.
• Γίνεται αυτόματη ανίχνευση πτώσεων και καλύτερη ανάπαυση του ασθενούς, με αποφυγή περιττών αφυπνίσεων.
  Το πρώτο «έξυπνο» ιατρικό στρώμα πρόκειται να εγκατασταθεί στο Θεαγένειο μέσα στις επόμενες ημέρες.

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 14.06.2026