Hχηρότατες καμπάνες κινδύνου εις ώτα, εδώ και πολύ καιρό, μη ακουόντων κρούει η ελληνική βιομηχανία με κορυφαίους εκπροσώπους της να ζητούν την άμεση ανάληψη δράσης για το μόνιμο αγκάθι του ενεργειακού κόστους.
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μελετούν και διαβουλεύονται πάνω από 8 μήνες πιθανά μέτρα ανακούφισης χωρίς να καταλήγουν σε άμεσες λύσεις, με την δυσαρέσκεια στο επιχειρείν για την δυστοκία να εντείνεται.
Το φλέγον ζήτημα των πολύ υψηλών τιμών του ρεύματος για τις βιομηχανίες οξύνεται ακόμα περισσότερο στη Βόρεια Ελλάδα. Οι επιχειρήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα που έχουν να κάνουν με ελλιπείς υποδομές (λιμάνια, σιδηρόδρομοι), απαρχαιωμένα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα στην εποχή… της οπτικής ίνας (στη μεγαλύτερη βιομηχανική περιοχή της χώρας, τη ΒΙΠΕ Σίνδου στη Θεσσαλονίκη πέφτει συχνά το ίντερνετ όταν ο καιρός χαλάει), αδιανόητες καθυστερήσεις όταν οι επιχειρήσεις επιχειρούν να μεταβούν στην πράσινη εποχή, κάνοντας αιτήσεις για ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ να ανταποκρίνονται… με το πάσο τους.
Στο πλαίσιο αυτό, διογκώνονται οι συνέπειες από την έλλειψη εργαζομένων, την δυσκολία πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό και τη «βόμβα» του δημογραφικού, με την ελληνική περιφέρεια να εκπέμπει SOS.
Βραχνάς η ενέργεια, «πανηγυρίζουν» οι ανταγωνιστές
Σε κάθε περίπτωση, το ενεργειακό κόστος διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας (που ταλαιπωρείται και από χαμηλή παραγωγικότητα), με πολλές γειτονικές χώρες… να χαίρονται.
Είναι ενδεικτικό πως μία βιομηχανία στη Βόρεια Ελλάδα σε πολλές περιπτώσεις καλείται να πληρώσει ρεύμα στην «εξωγήινη» τιμή των 100 - 110 ευρώ τη μεγαβατώρα, κόστος έως και δύο ή και τρεις φορές υψηλότερο από τους ανταγωνιστές της στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, όπως για παράδειγμα η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Τουρκία, η Ιταλία που… τρίβουν τα χέρια τους πληρώνοντας τη μεγαβατώρα πέριξ των 60 ευρώ.
Η… αιώνια αναμονή για το ιταλικό μοντέλο στήριξης
Ήδη από την τελευταία ΔΕΘ (και από πολύ νωρίτερα) οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας είχαν επισημάνει τα προβλήματα με τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) στο υπόμνημά του προς την κυβέρνηση να αναφέρει ότι «η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας υπονομεύεται από το κόστος ενέργειας».
Μάλιστα σημείωνε ότι είναι αυτονόητο η ελληνική κυβέρνηση να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών και αξιοποιώντας το νέο Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την Καθαρή Βιομηχανία (CISAF) και να εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους ενώ είχε επισημαίνει μεταξύ άλλων το παράδειγμα της Ιταλίας, η οποία έχει σχεδιάσει μηχανισμό με τον οποίο «δανείζει», υπό ευνοϊκούς όρους, πράσινη ενέργεια στις ενεργοβόρες βιομηχανίες για τρία έτη με σταθερή τιμή (αντίστοιχα μέτρα στήριξης έχουν ανακοινώσει και άλλες χώρες όπως η Γερμανία και το Βέλγιο).
Σύμφωνα με την πρόταση του Συνδέσμου Βιομηχάνων (ΣΕΒ) προς την ηγεσία του ΥΠΕΝ, για την προσαρμογή του ιταλικού μοντέλου στα ελληνικά δεδομένα, ο ΔΑΠΕΕΠ (Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) θα προσφέρει στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, με κατανάλωση από 6 έως 7,4 Τwh, ένα είδος «ενεργειακού δανείου» για τρία χρόνια στην τιμή των 55 ευρώ/Mwh, έναντι των περίπου 100 ευρώ/Mwh, σήμερα, και οι ωφελούμενες επιχειρήσεις, έναντι αυτού, θα χρηματοδοτήσουν την κατασκευή νέων έργων ΑΠΕ για να επιστρέψουν τη διπλάσια ποσότητα ενέργειας στην ίδια τιμή, σε βάθος 20ετίας με διμερές συμβόλαιο.
Το μέτρο με προτεινόμενο τίτλο «Energy Industrial Reset» θα αφορούσε 60 ενεργοβόρες ελληνικές επιχειρήσεις και θα κόστιζε περίπου 270 εκατ. ετησίως στηρίζοντας την ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ, συνολικής ισχύος περί το 1,3 GW.
Σκοτάδι στα μέτρα στήριξης για το ρεύμα
Ωστόσο η κυβέρνηση αντιτείνει πως το ιταλικό μοντέλο δεν γίνεται δεκτό από την Κομισιόν καθώς θεωρείται έμμεση κρατική ενίσχυση αν και πηγές της βιομηχανίας εκφράζουν επιφυλάξεις σε αυτό το επιχείρημα ενώ παραμένει αναπάντητο το ερώτημα γιατί από τον Σεπτέμβριο του 2025 πλήθος κυβερνητικών διαρροών κατά διαστήματα έκανε λόγο για παρέμβαση που είναι θέμα χρόνου να ανακοινωθεί και φτάσαμε 21 Ιανουαρίου 2026 και ακόμα δεν υπάρχει φως στον ορίζοντα. Ακόμα και αν η Κομισιόν ανάβει… κόκκινο στο ιταλικό μοντέλο και η κυβέρνηση λέει πως το ήξερε αυτό, δεν υπήρξε και δεν υπάρχει καμία απολύτως εναλλακτική μέριμνα για τη στήριξη της βιομηχανίας;
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF δεν προσφέρει στην Ελλάδα τα αναμενόμενα οφέλη ενώ η σταδιακή μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος (CO₂) μειώνει και τις επιδοτήσεις αντιστάθμισης που λάμβανε η βιομηχανία.
Το CISAF είναι το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ από πέρυσι, με στόχο να διευκολύνει τα κράτη μέλη να στηρίξουν τη βιομηχανία στην πράσινη μετάβαση.
Το CISAF προβλέπει ανώτατη τιμή 50 ευρώ/MWh, αλλά στην πράξη το όφελος μειώνεται επειδή συμψηφίζεται με την αντιστάθμιση CO₂. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές βιομηχανίες θα έχουν μικρότερο καθαρό όφελος σε σχέση με χώρες όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία, που ήδη εφαρμόζουν το πλαίσιο με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.
Παράλληλα, η Ελλάδα έχει αποδεχθεί σημαντική μείωση του επιτρεπόμενου αποτυπώματος CO₂ έως το 2030, κάτι που μειώνει αυτομάτως και το ύψος της επιδότησης αντιστάθμισης. Με λίγα λόγια, τα όποια πλεονεκτήματα του CISAF είναι λιγότερα από τα μειονεκτήματα, με τον χρόνο να κυλά και την εγχώρια βιομηχανία να λυγίζει κάτω από το βάρος του δυσβάστακτου ενεργειακού κόστους.
Σε κάθε περίπτωση, η όποια λύση τελικά προκριθεί εκτιμάται πως θα είναι αισθητά χαμηλότερου κόστους από τα 270 εκατ. το χρόνο.
