Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μία νέα εποχή. Η ανταγωνιστικότητα έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχη προτεραιότητα, καθώς η Ευρώπη καλείται να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, της πράσινης μετάβασης και του παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής θα κριθεί και από έναν ακόμα παράγοντα: Την ικανότητα της Ένωσης να διατηρήσει ισχυρό το κοινωνικό της μοντέλο και να εξασφαλίσει ότι οι μεγάλες αλλαγές θα δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες.
Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων αποτελεί μία χρήσιμη υπενθύμιση. Οι στόχοι που είχαν τεθεί για το 2030 απομακρύνονται.
Μόλις τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους συμμετέχουν σε προγράμματα κατάρτισης, η μείωση της φτώχειας εξελίσσεται με πολύ αργούς ρυθμούς, ενώ το ποσοστό των εργαζομένων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας παρουσιάζει αύξηση. Η απασχόληση βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό στόχο, όμως η ποιότητα των θέσεων εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ζητούμενο.
Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη σημασία σε μία περίοδο όπου η αγορά εργασίας μετασχηματίζεται ραγδαία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση πρόκειται να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, τις δεξιότητες που απαιτούνται και τις ανάγκες των επιχειρήσεων.
Η μετάβαση αυτή απαιτεί εργαζομένους που θα έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζονται διαρκώς στις νέες συνθήκες. Η επένδυση στη δια βίου μάθηση εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πολιτικές της επόμενης δεκαετίας.
Την ίδια στιγμή, οι κοινωνικές ανισότητες εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εργασία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας, όμως η ύπαρξη εκατομμυρίων εργαζομένων που εξακολουθούν να βρίσκονται κοντά στο όριο της φτώχειας δείχνει ότι η ανάπτυξη δεν κατανέμεται πάντα ισόρροπα.
Η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και η πρόσβαση όλων στις νέες δεξιότητες αποτελούν προϋποθέσεις για μία οικονομία με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Η συζήτηση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αποκτά, υπό αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερη σημασία. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία που στηρίζουν την κατάρτιση, την απασχόληση και την κοινωνική προστασία επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων. Οι επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο παράγουν μακροπρόθεσμα οικονομική ανάπτυξη, ενισχύουν την παραγωγικότητα και δημιουργούν κοινωνίες με μεγαλύτερη συνοχή.
Η Ευρώπη οικοδόμησε τη διεθνή της ταυτότητα πάνω σε ένα μοντέλο που συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική προστασία. Η νέα ψηφιακή εποχή προσφέρει την ευκαιρία να ανανεωθεί αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο, μέσα από περισσότερες επενδύσεις στους ανθρώπους, σύγχρονες πολιτικές για την εργασία και ουσιαστική στήριξη όσων καλούνται να προσαρμοστούν στις μεγάλες αλλαγές της εποχής.
Η επίτευξη των κοινωνικών στόχων για το 2030 θα αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους δείκτες επιτυχίας της ευρωπαϊκής πορείας τα επόμενα χρόνια.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 15-16.08.2026
