Η υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας αμυντικής συνδρομής μεταξύ Σαουδικής Αραβίας-Τουρκίας-Πακιστάν, εκ πρώτης όψεως φαίνεται να σηματοδοτεί εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Είναι αυτονόητο πως καμιά χώρα δεν θέλει να έχει δίπλα της ένα Ιράν με πυρηνικό οπλοστάσιο, αλλά όλες παραμένουν επιφυλακτικές, ως εχθρικές, απέναντι στο Ισραήλ.
Η δεύτερη φάση των συμφωνιών του Αβραάμ φαίνεται ότι πάει πίσω. Η Σαουδική Αραβία δεν τόλμησε να κάνει αυτό το βήμα. Πρώτα συνήψε αμυντική συμφωνία με το Πακιστάν και προχθές στην «παρέα» τους προστέθηκε και η Τουρκία.
Ήδη συζητούν το ενδεχόμενο της διεύρυνσης και με άλλα μουσουλμανικά κράτη, αν και αυτή η προσπάθεια παρουσιάζει εγγενείς δυσκολίες οι οποίες αφορούν ενδομουσουλμανικές αντιπαλότητες. Είναι γνωστό πως στον μουσουλμανικό κόσμο πολύ εύκολα ο σημερινός φίλος γίνεται αυριανός εχθρός και αντιστρόφως.
Έτσι η Σαουδική Αραβία που τόσο στήριξε την Αίγυπτο τα πρώτα χρόνια του καθεστώτος Σίσι, τώρα προβάλλει τις αντιρρήσεις της στην πρόταση της Τουρκίας να συμμετάσχει και η Αίγυπτος στην τριμερή συνεργασία. Από την άλλη και ο Σίσι φαίνεται διστακτικός, καθώς δε θα ήθελε να εμπλακεί σε καταστάσεις οι οποίες θα λειτουργούσαν αποσταθεροποιητικά σε σχήματα στα οποία ήδη συμμετέχει η Αίγυπτος.
Το αξιοπρόσεκτο και αξιοπερίεργο γεγονός είναι η σιωπή των ΗΠΑ στην τριμερή Πακιστάν-Σαουδική Αραβία-Τουρκία. Αιφνιδιάστηκαν ή απλώς δε θέλουν με δημόσια δήλωσή τους να περιπλέξουν και άλλο την κατάσταση; Ή μήπως αυτή η τριμερής ήταν έργο των ΗΠΑ; Μόνον εικασίες μπορούμε να κάνουμε.
Πάντως από τα τρία συμβαλλόμενα μέρη μόνον η Σαουδική Αραβία τυγχάνει της απολύτου εμπιστοσύνης του πολιτικού, διπλωματικού και στρατιωτικού κατεστημένου της Ουάσιγκτον, αφού προηγουμένως αυτή η σχέση δοκιμάστηκε με την υπόθεση Μπιν Λάντεν. Η Τουρκία και το Πακιστάν έχουν βεβαρημένο παρελθόν και ένα παρόν με ερωτηματικά, παρά τα καλά λόγια του Ντόναλντ Τραμπ. Και το κυριότερο έχουν αντιπαλότητα με δύο πανίσχυρους παίκτες στην περιοχή, το Ισραήλ και την Ινδία αντιστοίχως.
Στην πορεία αυτής της αμυντικής συνεργασίας θα αποσαφηνιστούν και μερικοί κρίσιμοι όροι της. Πότε ενεργοποιείται; Σε περίπτωση διαφωνίας ενός κράτους, τα άλλα δύο τι κάνουν; Θα υπάρχει βέτο; Αυτά είναι μερικά πρόχειρα ερωτήματα στα οποία τα τρία κράτη θα κληθούν να δώσουν τις απαντήσεις τους.
Ενώ για την υπόθεση του IMEC -o oικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης- για τον οποίο ενδιαφέρονται στρατηγικά Ινδία και Ισραήλ, είναι άγνωστο τι επιπτώσεις θα έχει η τριμερής, μια και η Τουρκία αγωνίζεται να παρακάμψει το Ισραήλ.
Τώρα στα καθ’ ημάς. Παρακολουθούμε, δεν ανησυχούμε προς το παρόν. Αυτή τη στιγμή για την Ελλάδα το προέχον είναι η ηλεκτρική διασύνδεσή της με την Κύπρο και οι πρόδρομες εργασίες, η βυθομέτρηση, να διεξαχθούν χωρίς τις τουρκικές προκλήσεις. Ή αν εμφανιστούν να αντιμετωπιστούν με τον προσήκοντα τρόπο επί του πεδίου. Η στενή σχέση της Τουρκίας με το Πακιστάν είναι δεδομένη εδώ και χρόνια.
Ας μην ξεχνάμε πως τα τουρκικά μαχητικά αεροπλάνα, αμέσως μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, τα πιλοτάριζαν Πακιστανοί πιλότοι. Με δεδομένες τις στενές, πολύπλευρες σχέσεις της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία η τριμερής στην παρούσα φάση δεν μας αγγίζει.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 15-16.08.2026
