Εγώ ούτε ομάδα άλλαξα, ούτε κόμμα. Όχι πως πιστεύω ότι η ομάδα μου πορεύεται διαχρονικά στον δρόμο των αθλητικών ιδεωδών που με συγκινούν, ή ότι προσφέρει θέαμα και συγκινήσεις μοναδικές σε σύγκριση με τους αντιπάλους μας, αλλά νιώθω ένα δέσιμο βαθύ και αδιατάρακτο όσες ανατροπές επί το χείρον κι αν προέκυψαν στα χρόνια που ακολούθησαν την αρχική επιλογή μου. Κι αυτό, παρά ότι μικρός διάλεξα ομάδα μάλλον τυχαία, λόγω στενού περίγυρου, εντοπιότητας και καταγωγής.
Η σχέση μου με την ομάδα μου κλυδωνίστηκε αρκετές φορές σε αυτήν την διαδρομή: όταν οι δικοί μας αλήτες ξεπερνούσαν τα όρια, όταν αναγκάστηκα να κόψω το γήπεδο καθώς «δικοί μας» με τραμπούκισαν επειδή δεν ήμουν ίδιος, όταν η ομάδα μου ελέγχθηκε από σκοτεινούς παράγοντες αμφιβόλου ηθικής και περίεργων επιδιώξεων. Αλλά εγώ εκεί. Τι κι αν ένιωθα αδυναμία να υπερασπιστώ κάποιες καταστάσεις, τι κι αν με αηδίαζε η βία που ασκούνταν στο όνομά της υπεροχής μας, τι κι αν κατρακυλούσαμε αγωνιστικά και υπέφερε με την καζούρα και τα ειρωνικά σχόλια φίλων και γνωστών.
Ούτε κόμμα άλλαξα. Αφού ταλαντεύτηκα για κάποιο -όχι μεγάλο- διάστημα τα χρόνια της μετεφηβίας μου, τοποθετήθηκα οριστικά από τα πρώτα φοιτητικά μου χρόνια. Τα χρόνια της νιότης και της συνακόλουθης αγνότητας, του ρομαντισμού και της ανυστεροβουλίας. Την ηλικία στην οποία αυτό που μετρούσε δεν ήταν το ατομικό συμφέρον και ποιο κόμμα εγγυούταν καλύτερες επαγγελματικές ή οικονομικές συνθήκες, αλλά η ιδεολογία και η αντίληψη για τον κόσμο και τον άνθρωπο. Όχι πως δεν επηρεάζεται κανείς από την οικογενειακή παράδοση και τα συμφέροντα της οικογένειάς του, αλλά αυτά που προέχουν είναι η κοσμοαντίληψη. Η ιδέα που έχει για την ανθρωπότητα και τις βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν την λειτουργία της κοινωνίας.
Την επιλογή ομάδας, την κάνει κάποιος από μικρή ηλικία και το δέσιμο μαζί της είναι κατά βάσιν συναισθηματικό, ασχέτως αν στη συνέχεια εμπλουτίζεται αυτό το δέσιμο με άλλα στοιχεία πραγματικά (ιστορία ομάδας, τι εκπροσωπεί κλπ) ή φανταστικά (μάχεται την αδικία και υπερασπίζεται τους κατατρεγμένους κλπ). Στην πορεία, σε αυτά προστίθεται και η «δέσμευση» με την ομάδα, την οποία δημιουργεί η περηφάνια και η καζούρα. Η περηφάνια που νιώθει κανείς για τους τίτλους και τις επιτυχίες της ομάδας και η καζούρα που υφίσταται από τους αντιπάλους, μετά από αποτυχίες και αγωνιστικές πανωλεθρίες.
Καθώς λοιπόν ο συνδετικός κρίκος ενός ατόμου με την ομάδα του σχετίζεται με τη συνήθεια και το συναίσθημα, είναι τελείως σπάνιο κάποιος να αλλάζει ομάδα μετά από μια ήττα ή μετά από μια επιτυχία ενός αντιπάλου. Το ίδιο αμετακίνητοι είναι και όσοι νιώθουν να δένονται και συναισθηματικά με το κόμμα που επέλεξαν από μικροί, ή να πιστεύουν πως είναι κάπου υπεύθυνοι για τα καλά αλλά και για τα λάθη που έκανε στην πορεία του.
* Με τα κόμματα, αυτά είναι διαφορετικά. Η εξέλιξη της ζωής αλλάζει τους ανθρώπους και τους κάνει να βλέπουν με διαφορετική οπτική τα πράγματα. Αυτά που θεωρούσες σημαντικά και αδιαπραγμάτευτα όσο ήσουν νέος, όταν μπαίνουν στο χωνευτήρι της πράξης, αλλοιώνονται σε σημαντικό μάλιστα βαθμό. Όσα χαρακτήριζες επιθυμητά τα χρόνια της νιότης σου, ενδέχεται να εκτιμάς ότι είναι ουτοπικά και ανεφάρμοστα στον πραγματικό κόσμο. Οι φαινομενικά σωστές πανανθρώπινες αξίες της ελευθερίας, της ισότητας, της αδερφοσύνης, της δικαιοσύνης, διαπιστώνεις πως δεν είναι και τόσο ρεαλιστικές καθώς υποχωρούν μπροστά στον ανταγωνισμό, το συμφέρον, το κίνητρο της διάκρισης, της ισχύος.
* Η εμπειρία, κάνει τον άνθρωπο να βλέπει την κοινωνία και την πολιτική, με διαφορετικό τρόπο από εκείνον που τα έβλεπε τα χρόνια της αθωότητάς του. Να βλέπει τις ιδεολογίες να υποχωρούν μπροστά στο συμφέρον, τις αξίες να τσαλαπατιούνται από τους ανταγωνισμούς και το «ο σώζων εαυτόν σωθήτω» και πάει λέγοντας. Παράλληλα, με το πέρασμα των χρόνων, ο άνθρωπος χάνει την ορμή και την διάθεση του να αγωνιστεί για αλλαγές ρισκάροντας τη βολή και την ρουτίνα στην οποία έχει προσαρμόσει τη ζωή του. Κατά συνέπεια, μετατοπίζεται σε συντηρητικότερες ιδέες και νιώθει πως βολεύεται στην υπάρχουσα κατάσταση. Λογικό λοιπόν, να μετατοπίζεται πολιτικά προς τα συντηρητικά κάποιος που είναι καλά στη ζωή του και προς τα αντισυστημικά κάποιος που νιώθει πως δεν τα κατάφερε, πως αδικήθηκε, πως βρήκε τις πόρτες κλειστές.
* Τα υπογραμμίζω όλα αυτά, για να στηρίξω την πεποίθησή μου, πως θεωρώ λογικό κι ερμηνεύσιμο ένας άνθρωπος να αλλάζει πολιτική τοποθέτηση. Πόσω μάλλον να αλλάζει κομματική προτίμηση -στο εσωτερικό της παράταξης με την ευρεία έννοια του όρου- καθώς μπορεί να συμπαθεί η να αντιπαθεί κάποιον υποψήφιο βουλευτή, να θύμωσε ή να ευχαριστήθηκε από μια κυβερνητική απόφαση για θέμα που τον αφορά. Με αυτά ως δεδομένα και καθώς σε κάθε πλευρά του πολιτικού χάρτη (αριστερά- δεξιά) ενυπάρχουν πολλά κόμματα, θεωρείται σύνηθες να μετακινείται κάποιος στην κομματική του προτίμηση. Αυτό άλλωστε είναι και το νόημα της ελεύθερης επιλογής που συνυπάρχει με το δημοκρατικό πολίτευμα.
* Εκείνο που είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, εκτός των ορίων της ηθικής, είναι οι επαγγελματίες της πολιτικής να λειτουργούν όχι ως πολίτες που επιλέγουν με βάση την ιδεολογία τους και τις πολιτικές επιλογές των κομμάτων, αλλά ως καλοπληρωμένοι εργαζόμενοι- μισθοφόροι το ακριβέστερο- μετακινούμενοι από κόμμα σε κόμμα, αποκλειστικά και μόνον για ίδιον όφελος- είτε χρήμα, είτε δόξα και διάκριση, είτε μερίδιο εξουσίας.
* Και το ακόμη χειρότερο -προσωπικά το θεωρώ ελεεινό και ως τέτοιο ασυγχώρητο- αυτός που μετακινείται για χρήμα ή μερίδιο εξουσίας, να εμφανίζεται φανατικότερος του βασιλέως και να φτύνει εκεί που έγλειφε, προσπαθώντας με αυτόν τον τρόπο να προσελκύσει τα ταπεινότερα- μισαλλόδοξα κι εχθροπαθή ένστικτα- των νέων συνοδοιπόρων του. Ντροπή.
* Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 11.10.2026