Πρωινός καφές με «τον εξπέρ των αυγών» Παύλο Τσακίρη (βίντεο)

Επιχειρηματικότητα, αυγοπαραγωγή και Ηρακλής είναι τα τρία βασικά θέματα που συζητήσαμε σήμερα στον «πρωινό καφέ». Ταξιδέψαμε μέχρι την Νεοχωρούδα, σε μια βροχερή ημέρα, για να μιλήσουμε με τον ιδιοκτήτη της γνωστής εταιρίας «Tsakiris Family» Παύλο Τσακίρη.

Μιλήσαμε για το ταμείο που έκανε πιτσιρικάς στην οικογενειακή επιχείρηση του μπαμπά και τις διανομές που ξεκίνησε να κάνει στην Καβάλα και στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη όταν ήταν φοιτητής Βιομηχανικής Παραγωγής. Μιλήσαμε για την τέχνη του αυγού, τα βιομηχανικά αυγά, τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες που έφερε ο κορονοϊός και φυσικά για τον Ηρακλή.

Πίνετε γενικά το πρωί καφέ;

Πίνω καφέ, δεν ξεκινάω με καφέ, αλλά με δύο αυγουλάκια βραστά στο σπίτι. Παίρνω καφέ και ξεκινάω για τη δουλειά. Δεν πίνω πολλούς καφέδες, έναν το πρωί και έναν ίσως αργά το μεσημέρι.

Τι είδους καφέ;

Φρέντο, εσπρέσο κρύος. Χειμώνα καλοκαίρι. Ο πρώτος είναι πάντα κρύος, ο δεύτερος το χειμώνα είναι συνήθως ζεστός.

Φαντάζομαι βιολογικά αυγά.

Γενικότερα και βιολογικά και ό,τι μου φέρνουν από το συσκευαστήριο (γελάει).

Θεσσαλονίκη γεννημένος. Εδώ;

Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, μεγάλωσα στη Νεοχωρούδα που είναι το χωριό στο οποίο γεννήθηκα ουσιαστικά και το χωριό του πατέρα μου. Η μητέρα μου από τα Γιαννιτσά η καταγωγή και η δουλειά μας ξεκινάει από το 1963, από τον παππού μου και τον αδερφό του που είχαν πτηνοτροφία. Ξεκίνησαν, τροφοδοτούσαν σιγά σιγά τη Θεσσαλονίκη, μετά μπήκαν τα παιδιά, ο πατέρας μου με το θείο μου, που ξεκίνησαν να τροφοδοτούν και περισσότερες περιοχές της Μακεδονίας και τη Χαλκιδική και από το 1993 και μετά στη δουλειά ήταν μόνος του ο πατέρας μου.

Δελασάλ πήγατε σχολείο;

Δελασάλ. Είχε τελειώσει και ο πατέρας μου το Δελασάλ, οπότε πήγα και εγώ. Σχολείο εδώ στο δημοτικό σχολείο της Νεοχωρούδας και μετά γυμνάσιο και λύκειο στο Δελασάλ. Και εγώ και η αδερφή μου.

Γαλλική παιδεία, δηλαδή;

Πολλά πράγματα πήραμε εκεί, μας άνοιξαν αρκετά οι ορίζοντες εκεί, μάθαμε και μια ξένη γλώσσα, τα γαλλικά πέραν των αγγλικών, οπότε, ναι ήταν μια πολύ καλή επιλογή σα σχολείο. Ήταν λίγο πιο αυστηρό από τον μέσο όρο των σχολείων, αλλά νομίζω ότι ήταν μια πολύ καλή επιλογή των γονιών μας που σήμερα την εκτιμούμε πολύ.

Τότε δεν ήταν ακόμα μόνο αγόρια;

Όχι, όχι, όχι. Ήταν μικτό, όταν ήταν ο πατέρας μου ήταν μόνο αρένων.

Καλός μαθητής ή...

…Έξυπνος (γελάει) χαρακτηριζόμουν από τους καθηγητές, αλλά δεν ήμουν ο άνθρωπος που θα καθίσει να διαβάσει. Περισσότερο πρακτικός. Τα μαθηματικά μου άρεσαν πάρα πολύ, αλλά δεν ήμουν ο άνθρωπος που θα πάρει ένα βιβλίο και θα καθίσει να αποστηθίσει τα πράγματα.

Αθλητικά;

Ανέκαθεν ήμουν σαν νέος οπαδός του Ηρακλή. Τώρα τα τελευταία χρόνια είμαι απλά φίλαθλος, λίγο αποστασιοποιημένος από τον γήπεδο. Δεν πηγαίνω δηλαδή, όπως πήγαινα.

Μικρός παίζατε κάτι;

Στον αθλητισμό πάντα μου άρεζε το μπάσκετ και έπαιζα ερασιτεχνικά εδώ στην ομάδα του χωριού.

Ηρακλής γιατί;

Νομίζω ήταν λίγο από έναν θείο, ο οποίος είναι Ηρακλής και με έπαιρνε και με πήγαινε στο γήπεδο. Είμαι λίγο μετά τον Χατζηπαναγή, δεν πρόλαβα να τον δω στο γήπεδο γιατί είμαι 42 ετών. Αλλά νομίζω ότι ήταν και λίγο αντίδραση στο ρεύμα. Ήταν όλοι ΠΑΟΚ, όλοι Άρης. Ήταν και λίγο διαφοροποίηση να είσαι Ηρακλής και νομίζω ότι ήταν ότι είμαστε και λίγο πιο ρομαντικοί σαν οπαδοί εμείς που είμαστε Ηρακλής, γιατί δεν γίναμε Ηρακλής για τους τίτλους. Δηλαδή, όταν διαλέγαμε την ομάδα δεν ξέραμε προφανώς τι θα ακολουθήσει, αλλά σίγουρα δε γίναμε Ηρακλής για να κυνηγάμε πρωταθλήματα και διακρίσεις.

Έχει κάποια σχέση η ενασχόληση με τη γεωργία, που είναι κάτι εναλλακτικό, με το στυλ ζωής που έχει ένας που υποστηρίζει τον Ηρακλή;

Δεν το έχω ποτέ σκεφτεί αυτό. Νομίζω ότι και στον Ηρακλή, όπως και σε όλες τις ομάδες, θα έρθουν άνθρωποι από όλους τους χώρους. Και από τον αγροτικό χώρο και γιατροί, αλλά δεν το έχω σκεφτεί ποτέ να το διαχωρίσω έτσι.

Η γεωργία γενικά ήταν πάντα και λόγω της οικογενειακής επιχείρησης στο μυαλό σας;

Εμένα πάντα μου άρεζε η δουλειά η οικογενειακή. Φυσικά όταν ήμουν στο σχολείο αυτό που έλεγαν οι παππούδες είναι: διάβασε για να γίνεις γιατρός, διάβασε για να γίνεις δικηγόρος…

Εσείς όταν σας ρωτούσαν τι θέλετε να γίνετε μικρός τι λέγατε;

Νομίζω ότι ήθελα να ασχοληθώ με την πληροφορική, γιατί ήταν τότε λίγο τρεντ και οι υπολογιστές είχαν αρχίσει να βγαίνουν και λίγο μετά ήρθε και η έκρηξή τους όταν ήμασταν στο λύκειο. Νομίζω ότι ήθελα να ασχοληθώ λίγο με τεχνολογία. Εξού και οι σπουδές μου στην βιομηχανική πληροφορική.

Τα αυγά ως εικόνα στη ζωή υπήρχαν;

Υπήρχαν. Πολύ μικρός δε βλέπαμε Σαββατοκύριακο. Ο πατέρας μου το Σάββατο το πρωί, που όλα τα παιδάκια και εμείς τα παιδιά θέλαμε να κοιμηθούμε λίγο παραπάνω, ερχόταν με ξυπνούσε και με έπαιρνε στο πτηνοτροφείο μαζί του να μαζεύουμε τα πουλάκια, να κάνουμε τις δουλειές, να πάμε για μια διανομούλα. Και επίσης το καλοκαίρι πάντα είχαμε τις διαδρομές της Χαλκιδικής, στις οποίες με έπαιρνε μαζί για να κάνουμε διανομή στη Χαλκιδική, στο δεύτερο πόδι κυρίως, είτε με τον πατέρα μου είτε με τον οδηγό με έστελνε για να έχω το ταμείο τότε. Η λογική ήταν ότι «πήγαινε να έχεις το ταμείο».

Παρόλα αυτά σπουδάσατε βιομηχανική πληροφορική, έτσι;

Σωστά.

Συνδυάσατε και τα δύο; Αυγά και λίγο οικονομία;

Δεν είχε ιδιαίτερη σχέση. Δηλαδή, ήταν περισσότερο προγραμματισμός και ήταν και κάτι το οποίο δε με ενθουσίασε τελικά. Αλλιώς το είχα στο μυαλό μου και ήταν τελικά κάτι διαφορετικό. Έμεινα πάντως στην Καβάλα.

Πως ήταν;

Ήταν ωραία, πέρασα ωραία φοιτητικά χρόνια, αλλά με έτρωγε πάντα το κομμάτι του επιχειρείν. Και αυτό που θυμάμαι είναι ότι δίναμε αυγά σε κάποιες πόλεις στην κεντρική Μακεδονία, αλλά όταν πήγα στην Καβάλα με τον πατέρα μου, πήγαμε, συζητήσαμε και αποφασίσαμε να ανοίξουμε την περιοχή της Καβάλας. Ανοίξαμε τη Δράμα, την Ξάνθη, την Κομοτηνή την Αλεξανδρούπολη.

Κάνατε ανοίγματα, δηλαδή.

Και αυτά τα ξεκίνησα εγώ. Έφευγα από εδώ φορτωμένος με τον φορτηγάκι την Κυριακή, τη Δευτέρα έκανα τις διανομές μου και καθόμουν κάποιες μέρες που είχα τα μαθήματα στην Καβάλα, γυρνούσα και τα Σαββατοκύριακα και μετά την επόμενη εβδομάδα ξανά το ίδιο. Οπότε ανοίξαμε και την αγορά μας προς τα βόρεια.

Και μετά ουσιαστικά με το που τελειώσατε μπήκατε στην επιχείρηση;

Μετά ναι, έκανα 13 με 14 μήνες στρατό και μετά μπήκα κατευθείαν στην επιχείρηση κάπου το 2009 που ήταν μέχρι τότε οι γονείς μας.

Ποια είναι η συνταγή για μια επιτυχημένη εταιρεία σε ένα τέτοιο τομέα που δεν είναι και εύκολος;

Δεν είναι καθόλου εύκολος. Βασικό είναι να αγαπάς αυτό που κάνεις. Δηλαδή, να μην πηγαίνεις στη δουλειά από υποχρέωση, γιατί βρέθηκε να την κάνει τη δουλειά η οικογένειά σου. Ζεις από αυτό, ζεις καλά από αυτό και πρέπει να πας να κάνεις τη δουλειά αυτή και να συνεχίσεις να ζεις καλά. Η λογική μου πάντα είναι ότι πρέπει να αγαπάμε αυτό που κάνουμε. Εγώ αγαπούσα πάρα πολύ τη δουλειά μου από μικρός. Το βασικό είναι ότι πάντα στο μυαλό μας είχαμε την αναζήτηση της προστιθέμενης αξίας σε αυτό που κάνουμε. Όλοι παράγουν αυγά. Αυτό που προσπαθήσαμε να κάνουμε εμείς σαν επόμενη γενιά, τόσο εγώ όσο και η αδερφή μου, η Μαρία, είναι σε μια αγορά στην οποία όλοι πουλούσαν αυγά, εμείς να πουλάμε «αυγά Τσακίρη», να φτιάξουμε ένα μπραντ σιγά-σιγά. Ξεκινήσαμε να αλλάζουμε τις συσκευασίες μας εκεί κάπου το 2007-2008. Ξεκινήσαμε επίσης με την είσοδο των βιολογικών για να διαφοροποιηθούμε και στο ράφι, να προσφέρουμε στους καταναλωτές και τα προϊόντα προστιθέμενης αξίας. Κάναμε την πρώτη μας μονάδα κάπου το 2009 και από εκεί, νομίζω, ξεκινήσαμε να διαφοροποιούμαστε. Όλη αυτή η διαφοροποίηση κάτι έφερνε. Αυτό ήταν η τροφή μας για να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε και να συνεχίσουμε να το κυνηγάμε.

Ήταν εύκολα όταν μπήκατε στην εταιρία;

Είναι πάρα πολύ σημαντικό και ευχαριστώ πάρα πολύ τους γονείς μας γι’ αυτό, για το ότι μας άφησαν, με το που μπήκαμε στην επιχείρηση, τόσο εγώ όσο και η αδερφή μου, και μας έδωσαν χώρο, χώρο να δημιουργήσουμε.

Σπάνια συμβαίνει αυτό με τους γονείς.

Είναι πάρα πολύ σημαντικό κομμάτι της επιτυχίας του παιδιού, το να το αφήσεις να πειραματιστεί, να φάει τις σφαλιάρες της αγοράς, δηλαδή να φάει και λίγο τα μούτρα του, αλλά στο τέλος της ημέρας μαθαίνει πιο γρήγορα και γίνεται πιο δημιουργικός. Δηλαδή, με το που μπήκαμε, είπαμε να αλλάξουμε τις συσκευασίες. Μας άφησαν, «οκ, προχωρήστε». Είπαμε να επενδύσουμε στο κομμάτι της βιολογικής γεωργίας. Ξεκινήσαμε. Η αδερφή μου μπήκε το 2014 σε ένα project και γύρισε την Ευρώπη και τις εκθέσεις και αποφασίσαμε, ήταν ιδέα της, να ξεκινήσουμε μια νέα μπράντα δημητριακών. Το ξεκινήσαμε και ακόμα και σήμερα πηγαίνει πολύ καλά. Βέβαια, έχουμε κάνει τα λαθάκια μας, αλλά νομίζω ότι στο τέλος της ημέρας βγήκαμε πιο σοφοί από όλα αυτά.

Κάνατε και ιδιαίτερες ενέργειες. Κυκλική οικονομία, βιώσιμη γεωργία.

Είμαστε πολύ τυχεροί που μεγαλώσαμε σε χωριό. Είχαμε μια μαγιά με τα χωράφια εδώ από τους παππούδες. Αυτό που θέλαμε και κάνουμε είναι να ξεκινάμε από το χωράφι και να φτάνουμε στο ράφι. Δηλαδή, καλλιεργούμε κάποια σιτηρά, έχουμε ένα μύλο ζωοτροφών, ταΐζουμε τις κότες από το δικό μας μύλο, παίρνουμε τα αβγουλάκια, τα αβγουλάκια συσκευάζονται, φτάνουν στους καταναλωτές. Επίσης τα απόβλητα των ορνίθων, η κουτσουλιά, από τις στρωμνές μας πηγαίνει…

…Τι είναι οι στρωμνές;

Είναι η στεγνή η κοπριά, ουσιαστικά η στεγνή κουτσουλιά, που ξαναγυρίζει στα χωράφια μας. Οπότε, καταφέραμε σε έναν βαθμό να κάνουμε μια δραστηριότητα, στην οποία έχουμε πολύ μικρή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Προσπαθούμε να ανακυκλώνουμε ακόμα και την κουτσουλιά μας. Επίσης, υπάρχουν και τα αβγά Βήτα, που είναι λίγο σπασμένα, λίγο λερωμένα, για τα οποία από το 2017 φτιάξαμε μια γραμμή παστερίωσης αβγού. Σε αυτήν τα σπάμε, τα περνάμε από θερμική επεξεργασία και τα συσκευάζουμε σε ασκούς, τα οποία καταλήγουν σε ξενοδοχεία και σε βιομηχανίες τροφίμων. Και αξιοποιούνται και αυτά.

Η ιδέα με τα βιολογικά πως προέκυψε;

Θέλαμε να διαφοροποιηθούμε από την αγορά, θέλαμε να κάνουμε κάτι απτό για το καταναλωτή. Εντάξει, όλοι βγαίνουν και πουλάνε φρέσκα αυγά ημέρας. Εμείς θέλαμε να πουλάμε και να προσπαθήσουμε να προσφέρουμε κάτι διαφορετικό στους καταναλωτές από φρέσκα αυγά.

Το 2020 αναδειχτήκατε ως ο κορυφαίος νέος αγρότης.

Ναι, σωστά.

Πώς έγινε;

Έγινε μια διαδικασία με κάποιες συμμετοχές εδώ στην Ελλάδα. Ένας μίνι-διαγωνισμός να το πούμε. Προκρίθηκα εγώ εκπροσωπώντας την επιχείρηση, όχι προσωπικά. Και πήγαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις Βρυξέλλες. Στα πλαίσια του κορονοϊού ήταν τότε, οπότε δεν μπορούσαμε και να ταξιδέψουμε. Εμείς ήμασταν διαδικτυακά. Έγιναν και οι παρουσιάσεις και ο διαγωνισμός. Και καταλήξαμε να πάρουμε το βραβείο της περιβαλλοντικά βιώσιμης γεωργίας.

Τι σήμαινε για εσάς;

Ήταν μια πολύ σοβαρή διάκριση. Γιατί διαγωνιζόμασταν άνθρωποι από όλη την Ευρώπη και αναγνωρίστηκαν οι πρακτικές μας. Οι πρακτικές μας γύρω από ένα πολύ πλήρες προϊόν, όπως είναι το αβγό. Το πώς μπορείς όλο αυτό να το παράξεις, χωρίς να επιβαρύνεις σχεδόν καθόλου το περιβάλλον.

Οι διατροφικές συνήθειες σε σχέση με το φαγητό έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια;

Έχουν αλλάξει δραματικά και νομίζω ότι το αυγό παίρνει τη θέση που του αρμόζει στο τραπέζι. Είναι μια πλήρης τροφή, είναι ένα πολύ φτηνό τρόφιμο, το οποίο είναι πολύ θρεπτικό και ανεβαίνει σιγά σιγά στην κορυφή της πυραμίδας. Δυστυχώς, στην Ελλάδα ήμασταν από τις τελευταίες χώρες σε κατανάλωση του αυγού. Συνεχίζουμε να είμαστε σε χαμηλές θέσεις, αλλά παρόλα αυτά έχει αυξηθεί η κατανάλωση του αυγού παγκοσμίως. Στη χώρα μας αρχίζουμε να το αναγνωρίζουμε όπως του αρμόζει και νομίζω ότι και εδώ σιγά σιγά θα αυξάνεται χρόνο με χρόνο η κατανάλωση.

Και αφιερώνουμε και περισσότερο χρόνο στο πρωινό μας.

Είναι πολύ θετικό αυτό και νομίζω ότι από το κορονοϊό και μετά ξεκίνησε να συμβαίνει. Δίνουμε λίγο χρόνο το πρωί στην οικογένεια και στο να φάμε κάτι να μας κρατήσει. Μάθαμε μέσα στο κορονοϊό να μαγειρεύουμε γρήγορα. Οπότε, αυτή τη στιγμή, νομίζω ότι όλοι μας έχουμε βάλει και ένα μικρό πρωινό, ένα μικρό γεύμα το πρωί πριν ξεκινήσουμε, στη ζωή μας.

Πέστε μου λίγα πράγματα για την εταιρεία. Πόσα αυγά παράγετε το μήνα; 4 εκατομμύρια διάβασα κάπου…

Νομίζω ότι είμαστε γύρω στα 6, αλλά θα σας γελάσω. Έχουμε επενδύσει πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια στο παραγωγικό μας κομμάτι. Σήμερα φτάσαμε περίπου στους 300.000 όρνιθες αυγοπαραγωγής, έχουμε ήδη σε εξέλιξη κάποια έργα για πτηνοτροφεία αχυρώνα και στις αρχές του 2027 θα φτάσουμε στις 400.000 κότες. Και ο στόχος μας μέχρι το τέλος του 2027 είναι να ξεπεράσουμε στις 450.000. Έχουμε κάποια έργα σε εξέλιξη που θα γίνουν, δηλαδή άλλο ένα πνηνοτροφείο ελευθέρας βοσκής και άλλο ένα πτηνοτροφείο βιολογικής γεωργίας.

Πόσα πτηνοτροφεία συνολικά;

Νομίζω ότι είμαστε γύρω στους 30 θαλάμους σήμερα. Επίσης, παράλληλα με αυτό, έχουμε ξεκινήσει από το 2ο εξάμηνο 2026 και έναν νέο τρόπο ανάπτυξης, γιατί η οργανική ανάπτυξη, η ανάπτυξη μέσω των δικών μας πτηνοτροφείων, έχει μια συγκεκριμένη ταχύτητα. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να βρίσκουμε ανθρώπους, οι οποίοι είναι στον χώρο ή γενικότερα στον αγροτικό χώρο και τους αρέσει η αγροτική παραγωγή, και κάνουν πτηνοτροφία, να κάνουμε συμβολιακή γεωργία μαζί τους, μεγαλώνουμε τα πουλιά για λογαριασμό τους, τους βάζουμε τα πουλιά στο πτηνοτροφείο, τους ταΐζουμε από το μύλο μας και σύμφωνα με τους δικές μας προδιαγραφές και παίρνουμε τα αυγά κατά αποκλειστικότητα και τα διαθέτουμε.

Οπότε ενισχύεται και την τάση για…

….Για συνέργεια. Είναι ένα σχήμα, κάπως συνεταιριστικό θα το έλεγα, αλλά με τις αρχές της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για τη γεωργία και τους νέους αγρότες. Πώς βλέπετε εκεί τα πράγματα; Τι πρέπει να γίνει και από την πλευρά του κράτους;

Πρέπει να δοθούν κίνητρα. Ο αγροτικός χώρος είναι πάρα πολύ ωραίος χώρος, είναι πολύ δημιουργικό το να παράγεις, είναι πολύ δημιουργικό το να παίρνεις, να καλλιεργείς κάτι στη γη και να παίρνεις ένα τρόφιμο. Είναι δημιουργικό να καλλιεργείς κάτι στη γη, να ταΐζεις ένα ζώο, ένα ζωντανό και να παίρνεις ένα τρόφιμο.

Όλο αυτό είναι μία πολύ ευχάριστη εργασία, αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολο για να το ξεκινήσει κάποιος, γιατί έχει κόστη πολλά. Ξεκινώντας από το να ανοίξει κάποιος μια εταιρεία. Υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές. Και το λέω γιατί πρόσφατα κάποιος συνεργάτης, ο οποίος θα ξεκινήσει αυτό το συνεργατικό μαζί μας, θα γίνει παραγωγός και θα συνεργάζεται μαζί μας, μας έλεγε ότι δεν είναι ξεκάθαρο το τι εταιρεία πρέπει να ανοίξει κάποιος και τι το συμφέρει. Και λογιστικά είναι λίγο περίπλοκα. Νομίζω ότι όλο αυτό θα πρέπει να γίνει λίγο πιο απλό.

Όταν λέτε κίνητρα, τι εννοείτε;

Θα πρέπει να δοθεί ένα κίνητρο φοραπαλλαγών, επιδοτήσεων, κάτι για να μπορεί ο νέος να ξεκινήσει και ο κίνδυνός του να είναι περιορισμένος, δηλαδή ο κίνδυνος της αποτυχίας. Και σίγουρα θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος να συνδεθούν όλη αυτή οι μικροπαραγωγοί, οι νέοι παραγωγοί με τις επιχειρήσεις. Τώρα αυτό είναι και ευθύνη και των επιχειρήσεων, πέρα από το κράτος, αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να καθίσουμε και να εστιάσουμε λίγο στη συνεργατικότητα και στο κομμάτι των ομάδων παραγωγών. Είναι μία πολύ ωραία ιδέα, αλλά θα πρέπει να βγει κάποιος στην αγορά και να προσπαθήσει να μας βοηθήσει να την εφαρμόσουμε. Και να μην το κάνουμε μόνοι μας με την ιδιωτική μας πρωτοβουλία.

Αν είχατε τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης εδώ αυτό θα του ζητούσατε;

Θα του ζητούσα, με πάρα πολύ μεγάλη θέρμη, να μειωθεί η γραφειοκρατία και να δοθούν προγράμματα αποκλειστικά και μόνο στο πρωτογενή τομέα. Είμαστε σε μία χώρα η οποία είναι ευλογημένη. Έχουμε τον ήλιο, έχουμε ιδανικές συνθήκες για να παράξει κάποιος. Αυτό που δεν έχουμε είναι ίσως μία επιπλέον στήριξη από την πολιτεία στο κομμάτι της γραφειοκρατίας και στο κομμάτι των κινήτρων. Είτε λέγεται μια φοροαπαλλαγή είτε λέγεται ένα πρόγραμμα ευρωπαϊκό το οποίο θα έχει και θα δώσει ένα κίνητρο έξτρα στον παραγωγό, είτε μικρό, είτε μεγάλο, είτε μεσαίο, να συνεχίσει να επενδύει στο κομμάτι της παραγωγής. Γιατί είμαστε χώρα η οποία μπορεί να παράξει. Σήμερα δεν είμαστε αυτάρκης, τουλάχιστον στο δικό μας το κλάδο του αυγού, αλλά θα μπορούσαμε να γίνουμε και εξαγωγική χώρα.

Δεν είμαστε αυτάρκης;

Δεν είμαστε αυτάρκης, όχι. Γίνονται εισαγωγές. Νομίζω ότι σήμερα είμαστε γύρω στο 70-75% που παράγεται στην Ελλάδα. Γιατί είναι και το κομμάτι των ξενοδοχείων, το κομμάτι του τουρισμού και το καλοκαίρι εκτοξεύονται οι ανάγκες.

Είναι λογικό αυτό;

Νομίζω ότι είναι υγιές η ζήτησή να είναι μεγαλύτερη από την παραγωγή. Σε μια χώρα η οποία δεν έχει τουρισμό 12 μήνες το χρόνο. Φτάνει σε ένα σημείο στο οποίο νομίζω ότι η τουριστική περίοδος μεγαλώνει, αλλά θα πρέπει να γίνουν επενδύσεις στον εργατικό τομέα.

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ τι λέτε; Πώς το είδατε αυτό; Πολλοί λένε, εντάξει, ήταν ένα πολύ κακό φαινόμενο. Από την άλλη δεν έγινε και μια κάθαρση;

Γενικότερα και το κομμάτι του ΟΠΕΚΕΠΕ και αυτό που συμβαίνει το τελευταίο δίμηνο με τις επιτυχίες της αστυνομίας στο κομμάτι της διαφθοράς είναι κάτι μέσα στο οποίο ζούμε, μέσα στο οποίο επιχειρούμε. Ξέρουμε λίγο πολύ όλοι ότι δεν είναι ωραία τα πράγματα. Εγώ βλέπω πολύ θετικό το γεγονός ότι υπάρχει διάθεση, από ότι φαίνεται, από την πολιτεία να το κυνηγήσει και να πατάξει τη διαφθορά. Πολύ κακό πράγμα γενικότερα γιατί είναι αντικίνητρο στο να ασχοληθεί κάποιος σοβαρά με έναν χώρο σαν το επιχειρείν.

Έχετε ταξιδέψει έξω.

Ναι, αρκετά και σε πολλές εκθέσεις. Έχω δει αρκετά πράγματα, τουλάχιστον στο αντικείμενό μας.

Τι έχετε ζηλέψει;

Πάντα ζήλευα την αυτοματοποίηση που είχαν στο εξωτερικό, σε κάποιες μεγάλες επιχειρήσεις. Βέβαια, είναι δομημένη διαφορετικά η αγορά. Δηλαδή, στην Ελλάδα πολλές φορές αυτό που πληρώνουμε είναι το κομμάτι του μικρού κλήρου. Δηλαδή, υπάρχουν πάρα πολύ μικροί παραγωγοί με μικρά κομματάκια γης που δεν μπορούν να κάνουν οικονομία κλίμακας. Δηλαδή, η γη στο εξωτερικό είναι σε εκτάρια που μπορεί κάποιος να έχει τον εξοπλισμό του, να κάνει focus σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Εδώ είναι σκορπισμένα κομματάκια και είναι κάτι το οποίο δεν ξέρω πώς θα μπορούσε να διορθωθεί. Συζητάμε ότι θέλουμε να κάνουμε καινούργια μονάδα και βρίσκουμε ένα αγροτεμάχιο, το οποίο μπορεί να ανήκει σε 7-8 διαφορετικά άτομα, επειδή δεν πήγανε να κάνουν αποδοχή ή επειδή δεν έχουνε τακτοποιήσει τα περιουσιακά τους. Αυτό είναι ο πρόβλημα. Το ζηλεύω αυτό στο εξωτερικό με τις ατελείωτες εκτάσεις που έχουν οι παραγωγοί. Και η αυτοματοποίηση μετά. Στο κομμάτι της μεταποίησης όπου ήταν μερικά χρόνια μπροστά από εμάς. Στο κομμάτι των ρομποτικών ας πούμε, στα συσκευαστήρια. Νομίζω όμως ότι πλέον εμείς τουλάχιστον έχουμε φτάσει σε ένα επίπεδο που είμαστε ανταγωνιστικοί σε αυτό. Φτιάξαμε πρόσφατα το καινούργιο μας συσκευαστήριο και το οποίο ολοκληρώθηκε πριν 15 με 20 ημέρες.

Οι καταναλωτές τι θα ήθελαν να λένε για εσάς όταν κάποια στιγμή δε θα είστε στην επιχείρηση; Τι θέλετε να αφήσετε πίσω σας;

Να λένε σαν παρακαταθήκη το όνομά μας. Ότι υπήρχε ή υπάρχει -γιατί αυτό που θα ήθελα είναι να παραμείνει και μετά από μένα η επιχείρηση- μία επιχείρηση που παράγει σεβόμενη το περιβάλλον και το προϊόν της είναι αξιοπρεπές και αρέσει στο κόσμο. Το σέβονται και το επιλέγουν.

Πώς θα πάει ο Ηρακλής φέτος;

(Γελάει). Φέτος δύσκολη χρονιά. Δε θέλαμε να γίνουμε παράγοντες στον αθλητισμό. Δε με ενδιαφέρει προσωπικά κάτι τέτοιο. Ούτε να παραμένουμε στον αθλητισμό. Είμαστε μία παρέα που καθόμασταν κοντά στο γήπεδο όταν πηγαίναμε να δούμε το μπάσκετ. Ήρθε μία στιγμή που αγανακτήσαμε με το γεγονός ότι ο Ηρακλής βολόδερνε στις χαμηλές κατηγορίες. Βλέπαμε ότι δεν υπάρχει φως στο τούνελ, έγινε ένα κάλεσμα από το Γυμναστικό Σύλλογο στην αρχή για να βάζουμε πολλοί λίγα. Τελικά μείναμε λίγοι να βάζουμε πολλά. Πετύχαμε τον πρώτο στόχο που ήταν να επαναφέρουμε τον Ηρακλή στην κανονικότητα. Που κανονικότητα σημαίνει να επανέλθει το όνομα της ομάδας γιατί είχε φτάσει σε ένα σημείο με τα προβλήματα που είχε να μην μπορεί να χρησιμοποιήσει τον διακριτικό τίτλο Ηρακλής η ομάδα. Και τον επαναφέραμε στην μεγάλη κατηγορία και στην Α1.

Ο στόχος φέτος;

Η πρώτη χρονιά ήταν η χρονιά προσαρμογής. Νομίζω ότι φέτος ο στόχος είναι να μπούμε στα play-off. Αλλά ο μεγάλος στόχος είναι να μείνει υγιής η ομάδα, να μην επιβαρύνουμε τις επόμενες χρονιές. Φτιάχνουμε αυτή τη στιγμή ένα μεγάλο business plan, το οποίο περιλαμβάνει και νέο γήπεδο για την ομάδα μας, ώστε να μπορέσουμε να γίνει ελκυστικό για έναν μεγάλο επιχειρηματία, έναν μεγάλο επενδυτή που θα αρχίσει να επενδύσει στην ομάδα μας.

Αλλού;

Στην ίδια περιοχή. Το Ιβανώφειο είναι πολύ μικρό.

Είναι 2.800 θέσεις. Δεν μπορεί να υποστηρίξει ένα μεγάλο business plan και μία μεγάλη επένδυση. Αυτό που θέλουμε είναι να κάνουμε κάτι μεγαλύτερο, έτσι ώστε να αποκτήσει ενδιαφέρον για κάποιον επενδυτή.

Καυταντζόγλειο πάτε;

Όχι συχνά, όχι συχνά.

Τώρα μπορεί να πάτε. Ανεβαίνει η ομάδα.

Δεν παίζει ρόλο. Νομίζω ότι είναι περισσότερο ότι δεν είμαι άνθρωπος του ποδοσφαίρου πια. Σαν νέος ήμουνα άνθρωπος του ποδοσφαίρου, τώρα περισσότερο αν θα πάμε στο γήπεδο θα πάμε για να στηρίξουμε την ομάδα μας.

Σας απασχολούν αυτές οι αποκαλύψεις που γίνονται για το μπάσκετ;

Πάρα πολύ. Πάρα πολύ γιατί είναι ο χώρος μας πια. Είμαστε μέσα σε αυτό το χώρο κι εμείς. Δεν συμβαδίζει με τις αξίες μας όλο αυτό που συνέβαινε από ό,τι φαίνεται όλα αυτά τα χρόνια. Και θα είμαι πολύ χαρούμενος αν όταν θα φύγουμε από το χώρο θα είναι λίγο καλύτερος. Όσο μπορούμε θα συμβάλουμε και εμείς από τη μεριά μας για να αφήσουμε ένα χώρο καλύτερο από ό,τι τον βρήκαμε.

Πιστεύετε ότι μπορεί να γίνει η κάθαρση;

Προσωπικά είμαι αισιόδοξος γενικότερα, σε όλα τα αντικείμενα θεωρώ ότι υπάρχει τρόπος να βελτιωθούν τα πράγματα, δεν πιστεύω ότι στο ελληνικό αθλητισμό θα υπάρξει κάποια στιγμή που θα είναι καθαρό το περιβάλλον κατά 100%, αλλά κάθε βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι θετικό.

Παντρεμένος;

Παντρεμένος και με μια κορούλα 3,5 ετών.

Χαλάρωση πώς υπάρχει σε αυτό το καθημερινό στρες;

Σαν το δίωρο στο τέλος της ημέρας που έχω με την κόρη μου και τη γυναίκα μου στο σπίτι νομίζω ότι δεν υπάρχει τίποτα.

Νόμιζα ότι θα μου λέγατε το δίωρο στο Ιβανώφειο.

Και αυτό είναι μία χαλάρωση, αν μπορεί κάποιος να το πει χαλάρωση, γιατί πολλές φορές πηγαίνουμε και φεύγουμε με ανεβασμένη την πίεση. Αλλά σίγουρα είναι κάτι το οποίο μας βγάζει από την καθημερινότητά μας και με γεμίζει σε έναν βαθμό κι αυτό. Αλλά το σημαντικότερο αυτή τη στιγμή κομμάτι που με γεμίζει περισσότερο απ' όλα είναι η κόρη μου.

Μουσική; Υπάρχει κάτι που σας αρέσει πιο πολύ;

Όχι κάτι ιδιαίτερο Και ξένη και ελληνική και ροκ και ποπ.

Μότο ζωής ποιο έχετε;

Δεν ξέρω αν είναι μότο, αλλά στάση ζωής είναι: να προσπαθείς να προσθέτεις αξία στη ζωή σου. Να ψάχνεις να βρεις κάτι ακόμα, είτε στην προσωπική ζωή είτε την επαγγελματική, είτε την αθλητική, να μπορείς να προσθέσεις κάποια αξία. Αυτό με γεμίζει σαν άνθρωπο και αυτό θα ήθελα να μείνει και σαν παρακαταθήκη αύριο ή μεθαύριο. ‘Ότι αυτός ο άνθρωπος ήρθε εδώ και πρόσθεσε κάποια αξία είτε στην επιχείρηση, είτε οπουδήποτε.

Κύριε Τσακίρη, η ερώτηση με το μαγικό ραβδί. Τι θα κάνατε στην Ελλάδα αν το είχατε για να βελτιώσετε το κομμάτι του επιχειρείν και της αυγοπαραγωγής;

Ένα βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι το κομμάτι της γραφειοκρατίας. Αν μπορούσαμε ως δια μαγείας να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες στην Ελλάδα, τις διαδικασίες τόσο για να ξεκινήσεις κάτι όσο και να λειτουργήσεις θα ήταν πολύ πιο εύκολα τα πράγματα για τους παραγωγούς, έτσι ώστε να μπορέσουμε να παράξουμε και να προσθέσουμε αξία στα προϊόντα μας.