Την επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, σκιαγραφεί σε μία εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του στη «ΜτΚ» ο Βασίλης Τακάς, ξεδιπλώνοντας παράλληλα την επενδυτική του φιλοσοφία για το «δημιούργημά του», τον όμιλο THERMI GROUP που από το 2000 άλλαξε το τοπίο στο επιχειρηματικό γίγνεσθαι της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας.
«Το μεγάλο κενό παραμένει η παραγωγή αξίας, το Ταμείο Ανάκαμψης δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς», σημειώνει χαρακτηριστικά, προτρέποντας παράλληλα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να «φύγουν από τη νοοτροπία της επιβίωσης και να γίνουν υγιείς και σύγχρονες».
Αναφερόμενος στο THERMI GROUP που ανοίγει διαρκώς, με μεθοδικά βήματα, την επενδυτική του βεντάλια ύψους 100 εκατ. ευρώ στα πεδία του Venture Capital, της Ενέργειας και του Real Estate, ο κ. Τακάς αναπτύσσει τους κύριους άξονες της επιχειρηματικής στρατηγικής του που έχουν να κάνουν με τη διαφοροποίηση, την ανθεκτικότητα και με έργα που παράγουν αξία διαχρονικά.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Τακάς δίνει έμφαση στην ενίσχυση και επιτάχυνση λύσεων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) για να μην πετάμε άσκοπα πράσινη και φθηνή ενέργεια, ιεραρχώντας τις προτεραιότητες: ΑΠΕ, μετά αποθήκευση και συμπληρωματικά φυσικό αέριο.
Εστιάζοντας στην κτηματαγορά, τονίζει πως «η Θεσσαλονίκη έχει προϋποθέσεις να γίνει τεχνολογικός κόμβος» αλλά λείπει το ποιοτικό προϊόν στους γραφειακούς χώρους με τη ζήτηση να μην «παντρεύεται» με την προσφορά.
Προς την κατεύθυνση αυτή, το THERMI GROUP αναπτύσσει το project «KOMVOS OFFICES», ένα βιοκλιματικό campus 14.000 τ.μ. με πλήρη αναβάθμιση, ώστε να προσθέσει 10.000 τ.μ. γραφείων υψηλών προδιαγραφών στην αγορά της πόλης.
Με το βλέμμα στραμμένο και στην εξωστρέφεια, ο κ. Τακάς επισημαίνει πως «η επόμενη μεγάλη αγορά ανάπτυξης για την Ευρώπη είναι η Αφρική η οποία ανταμείβει όσους πάνε με σχέδιο, συνέπεια και σοβαρότητα».
Κύριε Τακά, έχετε διατελέσει πρόεδρος ή αντιπρόεδρος σε πολλούς εργοδοτικούς και επαγγελματικούς συνδέσμους όπως ο ΣΒΕ, ο ΣΕΒ, ο ΣΕΒΕ, το ΙΟΒΕ, το HVCA, το Ελληνοαφρικανικό Επιμελητήριο ενώ επιχειρείτε για 50 χρόνια στον «σκληρό» ιδιωτικό τομέα. Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σημερινή ελληνική οικονομία με μία φράση, ποια θα ήταν;
Θα έλεγα: «Σταθερότητα χωρίς αρκετή παραγωγικότητα». Η Ελλάδα έχει βελτιώσει τη δημοσιονομική της εικόνα και την αξιοπιστία της στις αγορές, αλλά το μεγάλο κενό παραμένει η παραγωγή αξίας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένουν αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που δείχνει ότι το πραγματικό στοίχημα της επόμενης δεκαετίας δεν είναι η σταθερότητα -αλλά η ανταγωνιστικότητα. Και τώρα μπαίνουμε σε μία νέα περίοδο, όπου κλείνει ο κύκλος των «εύκολων» ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και πρέπει να σταθούμε πιο πολύ στα δικά μας πόδια.
Με το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) τι αλλάζει πρακτικά για τον Έλληνα επιχειρηματία και τις ελληνικές επιχειρήσεις;
Το Ταμείο Ανάκαμψης λειτούργησε σαν επιταχυντής: Έβαλε «φθηνότερο» χρήμα, πίεσε για ψηφιακό μετασχηματισμό και αναβάθμιση διαδικασιών, αλλά δυστυχώς δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς. Μεγάλο μέρος του απορροφήθηκε από τον δημόσιο τομέα, σε ορισμένες περιπτώσεις άσκοπα ενώ οι περισσότερες ΜμΕ δεν μετείχαν στα προγράμματα του. Είναι πλέον άμεση προτεραιότητα οι ελληνικές ΜμΕ να φύγουν από τη νοοτροπία της επιβίωσης και να γίνουν υγιείς και σύγχρονες, ενώ η υιοθέτηση τεχνολογιών όπως το ΑΙ στην Ελλάδα παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα: Όταν η ανάπτυξη δεν θα στηρίζεται κυρίως σε ευρωπαϊκά κονδύλια αλλά σε επενδύσεις, παραγωγικότητα και εξαγωγές.
Με τη «στρόφιγγα» να κλείνει, η συζήτηση περνά από το «πώς παίρνω επιδότηση» στο «πώς γίνομαι τραπεζικά χρηματοδοτήσιμος και επενδύσιμη ιστορία»: Εταιρική διακυβέρνηση, καθαρά οικονομικά, μετρήσιμα κριτήρια, εξωστρέφεια, συνέργειες, και -πολύ σημαντικό- πραγματικό σχέδιο παραγωγικότητας.
Αν το RRF ήταν ένα «GPS», ποιος είναι ο νέος προορισμός; Και ποιος ο κίνδυνος για όσους μείνουν πίσω;
Ο νέος προορισμός είναι η ανθεκτική ανταγωνιστικότητα. Όχι ανάπτυξη από συγκυρία, αλλά από δομή. Ο κίνδυνος είναι διπλός:
1. Nα μείνουμε με «γυαλισμένες βιτρίνες» (εξοπλισμό/ERP) χωρίς αλλαγή κουλτούρας, και
2. Nα μας προλάβουν οι εξελίξεις στην εργασία: δημογραφικό και έλλειψη ανθρώπων. Η γήρανση είναι ωρολογιακή βόμβα και δεν ανατρέπεται εύκολα· μέρος της λύσης είναι η γρήγορη υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής.
Άρα, ο προορισμός είναι: Περισσότερη παραγωγή ανά εργαζόμενο -με τεχνολογία, καλύτερη οργάνωση, εκπαίδευση και συνεργατικά σχήματα.
Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα «τρία λάθη» της ελληνικής επιχειρηματικότητας σήμερα;
Πρώτον, κλίμακα: Πολλές επιχειρήσεις παραμένουν μικρές, άρα αδύναμες να επενδύσουν σοβαρά σε R&D, brand, διεθνή δίκτυα και τεχνολογία. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερες συνεργασίες, συγχωνεύσεις και εταιρείες μεγαλύτερου μεγέθους.
Δεύτερον, ενέργεια: Δεν μπορείς να μιλάς για ανταγωνιστικότητα με υψηλό ενεργειακό κόστος και χωρίς επαρκή αποθήκευση. Η πράσινη μετάβαση χωρίς επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα δημιουργεί στρεβλώσεις: περικοπές παραγωγής, αυξημένο κόστος και τελικά μειωμένη ανταγωνιστικότητα για τη βιομηχανία.
Τρίτον, διοίκηση/δεδομένα: Αποφασίζουμε συχνά «με το ένστικτο», όχι με dashboards, διαδικασίες, διαφάνεια. Το ένστικτο είναι πολύτιμο, και με αυτό πολλοί πορευτήκαμε για πολλά χρόνια επιτυχώς, αλλά το 2026 πλέον δεν αρκεί.
Θα σας ζητήσω μία «θεσμική» απάντηση. Αν είχατε μπροστά σας την ελληνική κυβέρνηση, τι θα ζητούσατε ως ελάχιστη ατζέντα 18 μηνών;
Τρεις προτεραιότητες:
(α) Απλοποίηση αδειοδοτήσεων και ταχύτερη δικαιοσύνη -χωρίς αυτό, το κεφάλαιο φεύγει.
(β) Ενέργεια: Επιτάχυνση αποθήκευσης και δικτύων, γιατί αλλιώς πληρώνει ο καταναλωτής και οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα η βιομηχανία.
(γ) Παραγωγικότητα: Στοχευμένα κίνητρα για επενδύσεις σε τεχνολογία/εκπαίδευση και φορολογική σταθερότητα. Το ζητούμενο δεν είναι «άλλο ένα πρόγραμμα», αλλά ένα λειτουργικό, διαφανές κράτος που δεν εξαντλεί τον επιχειρηματία σε χρόνους και ασάφειες που δημιουργούν παρασιτικές μεθόδους.
THERMI GROUP - Eπενδυτικός μαραθώνιος με «άμυνα» και «επίθεση»
Πάμε στον Όμιλο THERMI. Πώς περιγράφετε σήμερα το THERMI GROUP: Εταιρεία ενέργειας, real estate ή επενδυτικό σχήμα;
Επενδυτικό σχήμα με καθαρή στρατηγική. Το THERMI GROUP ιδρύθηκε στις αρχές του 2000 και δραστηριοποιείται σε Venture Capital, Ενέργεια και Real Estate, με στόχο βιώσιμες επενδύσεις και κριτήρια ESG. Αυτό για εμάς σημαίνει: Διαφοροποίηση, ανθεκτικότητα και έργα που παράγουν αξία σε κύκλο χρόνου, όχι «ευκαιριακά».
Το επενδυτικό σας πρόγραμμα ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ, με πάνω από 300 MW σε ΑΠΕ και ισχυρή επέκταση σε ακίνητα. Πού βάζετε τον πήχη για την επόμενη φάση;
Στην ωρίμανση και ολοκλήρωση έργων που ήδη «τρέχουν», αλλά και σε μια πιο έξυπνη ενεργειακή στρατηγική. Η αγορά των ΑΠΕ μπήκε σε νέα φάση, με περικοπές και περιορισμούς. Άρα, ο πυρήνας είναι: αποθήκευση, βιοαέριο, ΣΗΘΥΑ όπου έχει νόημα, και real estate που απαντά σε πραγματικές ανάγκες: Σύγχρονα γραφεία, βιώσιμες προδιαγραφές, ποιοτικό προϊόν.
Ποιο είναι σήμερα το βασικό πρόβλημα της αγοράς ενέργειας στην Ελλάδα και ποιες άμεσες νομοθετικές παρεμβάσεις απαιτούνται;
Η Ελλάδα έχει πετύχει σημαντική πρόοδο στις ΑΠΕ. Το πρόβλημα πλέον δεν είναι η παραγωγή, αλλά η αξιοποίηση της ενέργειας που ήδη παράγεται.
Σήμερα έχουμε πλεονάζουσα ηλιακή παραγωγή που συχνά χάνεται, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε εξαρτημένοι από μονάδες φυσικού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης εκτός ηλιοφάνειας. Το φυσικό αέριο έχει ρόλο μετάβασης, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί τη βασική λύση ευελιξίας.
Η σωστή ιεράρχηση είναι σαφής: ΑΠΕ, μετά αποθήκευση, και συμπληρωματικά φυσικό αέριο.
Ωστόσο, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν ευνοεί αυτή τη μετάβαση. Περιορίζει την αποθήκευση και δεν επιτρέπει στις επιχειρήσεις να διαχειριστούν ενεργά το ενεργειακό τους κόστος.
Η Πολιτεία πρέπει άμεσα να επιτρέψει την αυτόνομη αποθήκευση, να προωθήσει την ιδιοκατανάλωση με μηδενική έγχυση και να άρει περιορισμούς που δεν εξυπηρετούν την αγορά.
Στο Real Estate, γιατί επιμένετε τόσο στη Θεσσαλονίκη και ειδικά στα γραφεία;
Γιατί υπάρχει κενό. Η ζήτηση για καλούς χώρους υπάρχει, αλλά το απόθεμα υψηλών προδιαγραφών δεν επαρκεί. Γι’ αυτό προχωρούμε στο KOMVOS OFFICES, ένα βιοκλιματικό campus 14.000 τ.μ. με πλήρη αναβάθμιση, ώστε να προσθέσει 10.000 τ.μ. γραφείων υψηλών προδιαγραφών στην αγορά, με χρονοδιάγραμμα παράδοσης που εκτείνεται έως το τέλος του χρόνου.
Η Θεσσαλονίκη έχει προϋποθέσεις να γίνει τεχνολογικός κόμβος και ορισμένοι δουλεύουμε πολλά χρόνια προς αυτή τη κατεύθυνση -αλλά χρειάζεται προϊόν, υποδομή, και συνέργεια με πανεπιστήμια/έρευνα.
Αν το ενεργειακό σας portfolio ήταν «χαρτοφυλάκιο επενδυτή», ποια θα ήταν η φιλοσοφία risk management;
Να μην εξαρτάσαι μονοδιάστατα. Στην ενέργεια, η πρόκληση σήμερα δεν είναι μόνο να παράγεις «πράσινα», αλλά να παράγεις χρήσιμα και αξιοποιήσιμα. Χωρίς αποθήκευση και δίκτυα, η αγορά γεννά στρεβλώσεις. Άρα, διασπορά τεχνολογιών, καλύτερη διαχείριση ρίσκου ρυθμιστικού/αγοράς, και επιλογή έργων που έχουν πραγματικό ρόλο στο σύστημα.
Ελληνο-Αφρικανικό Επιμελητήριο - Το «επόμενο μέτωπο» εξωστρέφειας
Κλείνοντας: Γιατί επενδύετε χρόνο στο Ελληνο-Αφρικανικό Επιμελητήριο;
Γιατί η εξωστρέφεια δεν είναι σύνθημα -είναι στρατηγική. Η Αφρική εξελίσσεται γρήγορα, με μεγάλες ανάγκες σε ενέργεια, υποδομές, υπηρεσίες, τρόφιμα, τεχνολογία. Η Αφρική δεν είναι πλέον μόνο μια αναδυόμενη αγορά -είναι η επόμενη μεγάλη αγορά ανάπτυξης για την Ευρώπη. Το Επιμελητήριο υπάρχει για να κάνει την είσοδο πιο πρακτική για τις ελληνικές επιχειρήσεις: ενημέρωση, δικτύωση, αποστολές, B2B, συνεργασίες.
Δώστε μας δύο «χειροπιαστά» πράγματα που στοχεύετε να πετύχετε μέσα στο 2026.
Περισσότερες στοχευμένες επιχειρηματικές αποστολές σε αφρικανικές χώρες με πραγματικές συναντήσεις και follow-up συμφωνίες καθώς και ένα πιο οργανωμένο «pipeline» projects όπου ελληνικές εταιρείες μπορούν να μπουν σε κοινοπραξίες με τοπικούς εταίρους -ειδικά σε ενέργεια, κατασκευές, logistics και υπηρεσίες. Η Αφρική ανταμείβει όσους πάνε με σχέδιο, συνέπεια και σοβαρότητα.
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 29 Μαρτίου 2026