Δεν ξέρω αν σας έχει συμβεί ποτέ ένα άγνωστο σε εσάς πρόσωπο να σας παραχωρήσει δωρεάν το σπίτι του. Η δική μας εμπειρία το περασμένο Σαββατοκύριακο στον Πολιχνίτο της Λέσβου θα μείνει βαθιά χαραγμένη στη μνήμη μας οικογενειακώς.
Η κυρία Δήμητρα, την οποία γνωρίσαμε στην είσοδο του σπιτιού της μας φιλοξένησε με τον πιο εγκάρδιο και ζεστό τρόπο που μπορεί να φανταστεί κανείς κατά τη διάρκεια του 1ου Πολιτιστικού Φεστιβάλ Πολιχνίτου που ήταν και η αφορμή που μας έφερε στο νησί του Βορείου Αιγαίου. Η κυρία Δήμητρα όπως και άλλα μέλη της τοπικής κοινότητας θέλησαν να υποστηρίξουν και με αυτόν τον τρόπο την πρωτοβουλία διοργάνωσης αυτού του φεστιβάλ.
Το 1ο Πολιτιστικό Φεστιβάλ Πολιχνίτου αποτέλεσε μία τριήμερη διεθνή γιορτή κινηματογράφου, φωτογραφίας, μουσικής και κοινοτικής δημιουργικότητας, σε ένα από τα πιο ιστορικά και φυσικά ξεχωριστά χωριά του Αιγαίου.
Περισσότεροι από 30 καλλιτέχνες/ιδες και 3.000 συμμετέχοντες/ουσες βρέθηκαν σε έναν τόπο που μέχρι και τη δεκαετία του ’60 αποτελούσε το δεύτερο μεγαλύτερο κόμβο του νησιού μετά τη Μυτιλήνη, αλλά τα τελευταία χρόνια βιώνει πληθυσμιακή συρρίκνωση και εγκατάλειψη με αποτέλεσμα να τίθενται υπό αμφισβήτηση οι μελλοντικές του προοπτικές.
Η διοργάνωση που αποτέλεσε πρωτοβουλία μίας δυναμικής ομάδας ενεργών πολιτών που είτε είχαν παιδικές μνήμες από την περιοχή είτε έκαναν τον Πολιχνίτο τόπο αναφοράς τους μέσα στα χρόνια επιχείρησε να γιορτάσει τα πολυάριθμα πλεονεκτήματα της περιοχής: Τη φημισμένη αρχιτεκτονική παράδοση, το σπάνιο φυσικό τοπίο και την πλούσια βιοποικιλότητα, την εύφορη γη με τους αρχαίους ελαιώνες και τη μακρά ιστορία εμπορίου και χειροτεχνίας καθώς και την άμεση πρόσβαση στη θάλασσα και μία εξαιρετική ακτογραμμή.
Στην ταυτότητα του φεστιβάλ ο Πολιχνίτος χαρακτηρίζεται «μία μικρογραφία της Ελλάδας και του Βορείου Αιγαίου: Ένα τοπίο όπου φύση, πολιτισμός και μνήμη συνυπάρχουν, περιμένοντας να επανενεργοποιηθούν μέσα από τη δημιουργικότητα και την κοινότητα». Στην πραγματικότητα, η διοργάνωση ήταν μία ζωντανή πρόσκληση να μην αντιμετωπίζονται μέρη που συρρικνώνονται ως χαμένες υποθέσεις.
Το υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικό πρόγραμμα είναι σίγουρα ένα στοιχείο που αξίζει να συγκρατήσει κανείς από το 1ο Πολιτιστικό Φεστιβάλ Πολιχνίτου. Ένα πρόγραμμα που ξεδιπλώθηκε σε ad hoc θερινά σινεμά σε αυλές εκκλησιών και σε δημόσιους χώρους, με προβολές φωτογραφιών σε επιφάνειες εγκαταλελειμμένων σπιτιών, με αρχιτεκτονικές ξεναγήσεις αλλά και με την αναβίωση παραδοσιακών παιδικών παιχνιδιών ως και με εργαστήριο ψαρέματος.
Κυρίως, όμως, κυριαρχεί η αίσθηση ύστερα από τρία εικοσιτετράωρα στη Δυτική Λέσβο πως υπήρξαμε κοινωνοί μίας απτής απόδειξης της δύναμης της κοινότητας. Μία ορμή που μπόρεσε να κινητοποιήσει ανθρώπους σε εθελοντική προσφορά, άνοιξε κλειστούς χώρους και εν τέλει ενέπνευσε ένα διαφορετικό παράδειγμα.
Παράδειγμα δράσης απέναντι στην απάθεια και τη δικαιολογημένη απογοήτευση. Μία ένεση αισιοδοξίας. Και με δεδομένο πως κάτι τέτοιο δεν πολυσυνηθίζεται στις ημέρες μας, αξίζει να τη μοιραστεί κανείς. Με την ελπίδα πως ίσως λειτουργήσει μεταδοτικά.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 12.07.2026
